พระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569
พระราชบัญญัติ เป็นการกำหนดกลไกการนิรโทษกรรมแก่ผู้ที่กระทำความผิดอันเกี่ยวเนื่องกับการชุมนุมหรือการแสดงออกทางการเมือง ซึ่งได้กระทำตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๔๘ ถึง ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๖๘ เพื่อส่งเสริมความปรองดองและลดความขัดแย้งในสังคม โดยให้มีคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ทำหน้าที่วินิจฉัยการได้รับนิรโทษกรรม รับคำร้องขอการนิรโทษกรรมจากผู้มีส่วนได้เสีย พร้อมทั้งจัดให้มีช่องทางอำนวยความสะดวกในการร้องขอการนิรโทษกรรม ตามความผิดที่กำหนดไว้ในบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งความผิดที่เกี่ยวเนื่องกัน ให้การกระทำนั้นไม่เป็นความผิดและให้ผู้กระทำการนั้นพ้นจากการเป็นผู้กระทำความผิดและไม่ถือว่าเป็นผู้เคยกระทำความผิด รวมถึงพ้นจากความรับผิดทางอาญาและทางพินัยเท่าที่ไม่ขัดกับพันธกรณีตามกฎหมายระหว่างประเทศ ทั้งนี้ ไม่รวมถึงกระทำความผิดฐานทุจริตหรือประพฤติมิชอบ การกระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ และการกระทำความผิดที่ทำให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย หรือเป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายสาหัสตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๙๗ หรือที่เป็นการกระทำความผิดต่อส่วนตัว หรือที่เป็นการกระทำที่ต้องรับผิดต่อบุคคลใดที่มิใช่หน่วยงานของรัฐเป็น
การเฉพาะรายหรือเฉพาะกลุ่ม ยกเว้นกรณีผู้กระทำความผิดซึ่งมีอายุต่ำกว่า ๑๘ ปีบริบูรณ์ในขณะกระทำความผิด หากผู้กระทำความผิดร้องขอให้คณะกรรมการจัดทำแผนแก้ไขบำบัดฟื้นฟูและเสนอให้อัยการใช้มาตรการพิเศษแทนการดำเนินคดี หรือขอให้ศาลสั่งยุติคดีโดยไม่ต้องมีคำพิพากษาตามกฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัว โดยศาลสามารถนำความเห็นของคณะกรรมการมาประกอบการพิจารณาได้ไม่ว่าคดีจะอยู่ในศาลชั้นใดก็ตาม ถ้ามิใช่ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒
ประเด็นสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้อง
1) เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออกทางการเมือง
2) เสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบ
3) สิทธิและเสรีภาพในการมีส่วนร่วมทางการเมือง
4) สิทธิในกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะผลจากการดำเนินคดีที่เกี่ยวเนื่องกับการชุมนุมหรือการแสดงออกทางการเมือง
5) หลักความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ ในการพิจารณาและกำหนดขอบเขตการได้รับนิรโทษกรรม
6) สิทธิของผู้เสียหายในการเข้าถึงความยุติธรรมและการเยียวยา ซึ่งต้องพิจารณาควบคู่กับการนิรโทษกรรม
7) การคุ้มครองสิทธิเด็กและเยาวชน จากการกำหนดมาตรการเฉพาะสำหรับผู้กระทำความผิดที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี