พระราชบัญญัติค่าตอบแทนค่าเสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้ต้องหาและจำเลยที่ถูกควบคุมหรือขังทั้งในชั้นก่อนสอบสวนและระหว่างสอบสวนระยะเวลาในการยื่นคำขอรับค่าตอบแทน ค่าทดแทน และค่าใช้จ่าย รวมทั้งลดขั้นตอนการดำเนินงาน เพื่อให้ผู้เสียหาย ผู้ต้องหา และจำเลยที่ตกเป็นเหยื่อในคดีอาญา และที่มิได้เป็นผู้กระทำความผิดหรือมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการกระทำความผิดในคดีอาญา แต่ถูกควบคุมหรือขังทั้งในชั้นก่อนสอบสวนและระหว่างสอบสวน ซึ่งรัฐจะต้องรีบดำเนินการช่วยเหลือโดยด่วนเพื่อไม่ให้กระทบต่อภาพลักษณ์ที่ดีของรัฐบาลในด้านการส่งเสริมในการอำนวยความยุติธรรม ลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในสังคม
ประเด็นสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้อง
1) สิทธิในชีวิตและความปลอดภัยของบุคคล โดยเฉพาะการคุ้มครองบุคคลจากการถูกควบคุมหรือขังโดยไม่มีเหตุอันชอบด้วยกฎหมาย
2) สิทธิและเสรีภาพในร่างกาย ของผู้ต้องหาและจำเลยที่ถูกควบคุมหรือขังในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
3) สิทธิในกระบวนการยุติธรรมและหลักสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ โดยคุ้มครองผู้ที่มิได้เป็นผู้กระทำความผิดหรือมิได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด แต่ได้รับผลกระทบจากกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
4) สิทธิในการได้รับการเยียวยาจากรัฐ สำหรับผู้เสียหาย ผู้ต้องหา และจำเลยที่ได้รับความเสียหายจากการถูกควบคุมหรือขัง โดยกฎหมายขยายการคุ้มครองให้ครอบคลุมการควบคุมหรือขังในชั้นก่อนสอบสวนและระหว่างสอบสวน
5) สิทธิในการได้รับค่าตอบแทน ค่าทดแทน และค่าใช้จ่ายอย่างเหมาะสม เพื่อชดเชยความเสียหายที่เกิดจากกระบวนการยุติธรรมทางอาญา
6) สิทธิในการเข้าถึงการเยียวยาที่มีประสิทธิผลและไม่ล่าช้า โดยการปรับระยะเวลาการยื่นคำขอและลดขั้นตอนการดำเนินงาน เพื่อให้ผู้มีสิทธิเข้าถึงความช่วยเหลือจากรัฐได้สะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น