เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569 ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พรประไพ กาญจนรินทร์ กล่าวถ้อยแถลงในการประชุมคณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ (Intergovernmental Working Group on the Human Rights of Older Persons: IGWG) สมัยที่ 2 ในวาระการหารือเรื่อง “Elements relating to implementation, monitoring and international cooperation” ณ Palais des Nations นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส โดยเสนอให้การจัดทำอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิผู้สูงอายุต้องนำไปสู่การคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุอย่างเป็นรูปธรรม

          ประธาน กสม. ระบุว่าอนุสัญญาที่กำลังจะเกิดขึ้นควรกำหนดพันธกรณีที่ชัดเจนและมีผลบังคับใช้ ทั้งด้านกฎหมาย นโยบาย และมาตรการปฏิบัติ รวมถึงการยกเลิกกฎหมายที่เลือกปฏิบัติต่อผู้สูงอายุ การกำกับดูแลภาคเอกชน ตลอดจนการเข้าถึงกลไกร้องเรียนและการเยียวยาที่มีประสิทธิผล พร้อมเสนอให้มีกลไกติดตามตรวจสอบที่เป็นอิสระ โดยกำหนดบทบาทที่ชัดเจนของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่สอดคล้องกับหลักการปารีส นอกจากนี้ ต้องประกันการมีส่วนร่วมอย่างมีความหมายของผู้สูงอายุ องค์กรผู้สูงอายุ และภาคประชาสังคมในกระบวนการตัดสินใจ รวมทั้งจัดเก็บและเผยแพร่ข้อมูลที่เป็นระบบและเชื่อถือได้ ควบคู่กับการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศผ่านการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดี ความช่วยเหลือทางวิชาการ และการเสริมสร้างศักยภาพที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศ

          ในวาระเดียวกันนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้ร่วมสนับสนุนถ้อยแถลงร่วมของเครือข่ายสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดยมีข้อเสนอให้จัดตั้งคณะกรรมการว่าด้วยสิทธิผู้สูงอายุเป็นการเฉพาะในระดับระหว่างประเทศ เพื่อเอื้อต่อแนวทางการตีความอนุสัญญาและพิจารณารายงานการปฏิบัติตามพันธกรณีของรัฐ รวมทั้งกำหนดให้มีกลไกรับเรื่องร้องเรียนรายบุคคล เพื่อเพิ่มช่องทางเข้าถึงการเยียวยาในระดับระหว่างประเทศ พร้อมเน้นให้กลไกติดตามตรวจสอบระดับชาติได้รับทรัพยากรอย่างเพียงพอ และรับรองการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบ ทั้งในกระบวนการรายงาน การหารือ และการเสนอชื่อบุคคลเข้าดำรงตำแหน่งในกลไกตามอนุสัญญา

          การประชุม IGWG สมัยที่ 2 นับเป็นการเริ่มที่สำคัญในการวางและพัฒนากรอบมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศเพื่อรองรับสิทธิผู้สูงอายุที่มุ่งเปลี่ยนผ่านจากหลักการไปสู่พันธกรณีที่ชัดเจน กลไกตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ และการคุ้มครองสิทธิที่เกิดผลในทางปฏิบัติ โดย กสม. ได้ให้ความสำคัญกับประเด็นนี้มาอย่างต่อเนื่อง และจะมีบทบาทที่แข็งขันในการนำเสนอ ติดตาม และสนับสนุนกระบวนการดังกล่าว โดยจะส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประเทศไทยและทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้อนุสัญญาที่จะจัดทำขึ้นสามารถตอบสนองต่อความท้าทายด้านสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุได้อย่างครอบคลุมและยั่งยืนต่อไป