เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569 ที่ Palais des Nations นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พรประไพ กาญจนรินทร์ นำเสนอประเด็นสิทธิมนุษยชนที่ควรได้รับการคุ้มครองสำหรับผู้สูงอายุ ในการประชุมคณะทำงานระหว่างรัฐบาลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุ (Intergovernmental Working Group on the Human Rights of Older Persons) สมัยที่ 2 ในวาระการหารือเรื่อง “Catalogue of Rights” โดยเสนอให้การจัดทำอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิผู้สูงอายุเป็นไปตามแนวทางที่ยึดสิทธิมนุษยชนเป็นศูนย์กลาง (Rights-based Approach) และต่อยอดจากมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่มีอยู่ พร้อมเติมเต็มช่องว่างในการคุ้มครองสิทธิให้สอดคล้องกับความหลากหลายและสถานการณ์ของผู้สูงอายุ

          ประธาน กสม. เน้นย้ำว่า อนุสัญญาควรรับรองสิทธิของผู้สูงอายุอย่างครอบคลุมในฐานะ “ผู้ทรงสิทธิ” โดยให้ความสำคัญกับศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความเป็นอิสระและการตัดสินใจด้วยตนเอง ความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ การเข้าถึงบริการสุขภาพและการดูแลระยะยาวที่มีคุณภาพ ตลอดจนสิทธิในการทำงานและการจ้างงานที่เป็นธรรม และสิทธิในหลักประกันทางสังคม นอกจากนี้ ยังควรให้ความสำคัญกับสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและการส่งเสริมความรอบรู้ด้านดิจิทัล เพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถเข้าถึงบริการและใช้เทคโนโลยีได้อย่างปลอดภัย รวมทั้งกำหนดมาตรการคุ้มครองจากความรุนแรง การล่วงละเมิด การทอดทิ้ง และการแสวงประโยชน์ทางการเงิน

          คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ยังผลักดันข้อเสนอแนะดังกล่าวร่วมกับรัฐบาลไทยในเวทีดังกล่าว โดยถ้อยแถลงของคณะผู้แทนประเทศไทยในวาระเดียวกันนี้ได้ระบุถึงบทบาทและข้อเสนอของ กสม. ในฐานะสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่เป็นอิสระ เกี่ยวกับแนวทางจัดทำอนุสัญญาที่ครอบคลุม เปิดกว้าง และยึดหลักสิทธิมนุษยชนเป็นพื้นฐาน นอกจากนั้น ถ้อยแถลงของประเทศไทยยังสอดคล้องกับข้อเสนอของ กสม. หลายด้าน อาทิ หลักประกันทางสังคมและความมั่นคงด้านรายได้ การเข้าถึงบริการสุขภาพและการดูแลระยะยาว การส่งเสริมความรู้เท่าทันดิจิทัลและการเข้าถึงเทคโนโลยี ตลอดจนการจัดบริการในชุมชนและการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตอย่างอิสระของผู้สูงอายุ

          การมีส่วนร่วมของ กสม. และการขับเคลื่อนประเด็นที่สอดคล้องกับท่าทีของประเทศไทยในเวทีระหว่างประเทศครั้งนี้ สะท้อนบทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการสนับสนุนการกำหนดมาตรฐานสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ และส่งเสริมให้การจัดทำอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิผู้สูงอายุมีเนื้อหาที่ตอบสนองต่อปัญหาและความท้าทายในชีวิตจริง โดยมุ่งให้ผู้สูงอายุได้รับการยอมรับในฐานะผู้ทรงสิทธิ สามารถดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี เป็นอิสระ และมีส่วนร่วมในสังคมอย่างเสมอภาค