ตามที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก ระหว่างวันที่ 12 - 18 ตุลาคม 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพมหานคร ภายใต้แนวคิดหลัก "Thailand’s New Horizons: Empowering People, Building Resilience" หรือ “ขอบฟ้าใหม่ของไทย: สร้างพลังให้ประชาชน เสริมความพร้อมรับความเปลี่ยนแปลง” นั้น

            คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ขอแสดงความยินดีที่ประเทศไทยได้รับความไว้วางใจให้เป็นเจ้าภาพ และเห็นว่าแนวคิดหลักที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางสอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนโดยตรง เพราะการสร้างพลังให้ประชาชนจะเกิดขึ้นจริงได้ก็ต่อเมื่อประชาชนมีเสรีภาพที่จะพูด ตั้งคำถาม และร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาที่กระทบต่อชีวิตของตน และความพร้อมรับความเปลี่ยนแปลงจะมั่นคงได้ก็ต่อเมื่อไม่มีกลุ่มใดถูกทิ้งไว้ข้างหลัง กสม. จึงเห็นว่านโยบายและแหล่งเงินทุนที่เกิดจากเวทีนี้ควรยึดหลักสามประการ คือ ประเมินผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนก่อนตัดสินใจ เปิดให้ผู้ได้รับผลกระทบมีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นมิใช่เพียงรับฟังเมื่อออกแบบเสร็จแล้ว และโปร่งใส ตรวจสอบได้ มีช่องทางเยียวยาที่เข้าถึงได้จริง ตามหลักการชี้แนะแห่งสหประชาชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน และแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย โดยมีข้อเสนอดังนี้

              1. ด้านดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ ควรใช้เทคโนโลยีขยายโอกาส ควบคู่กับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและการป้องกันการเลือกปฏิบัติจากระบบอัตโนมัติ หากปัญญาประดิษฐ์มีส่วนตัดสินใจที่กระทบสิทธิ เช่น การอนุมัติสินเชื่อหรือการคัดกรองสวัสดิการ ผู้ได้รับผลกระทบต้องได้รับคำอธิบายเหตุผล มีช่องทางอุทธรณ์ และได้รับการทบทวนโดยมนุษย์ ทั้งควรออกแบบบริการให้ผู้สูงอายุ คนพิการ และผู้เข้าไม่ถึงเทคโนโลยีใช้งานได้ โดยคงช่องทางที่มิใช่ดิจิทัลไว้ควบคู่กัน

            2. ด้านการค้าและการลงทุนในโลกที่แตกแยก การขยายตัวทางเศรษฐกิจต้องเคารพสิทธิแรงงาน แรงงานข้ามชาติ และชุมชนที่ได้รับผลกระทบ โดยตรวจสอบสถานะด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้านตลอดห่วงโซ่อุปทาน และมีกลไกร้องเรียนและเยียวยาที่เข้าถึงได้โดยไม่ถูกตอบโต้ กสม. ขอย้ำข้อเสนอแนะให้รัฐบาลเร่งรัดการให้สัตยาบันอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ฉบับที่ 87 และฉบับที่ 98

            3. ด้านการเงินเพื่อการปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศ เงินทุนต้องไปถึงชุมชนและกลุ่มเปราะบางอย่างเป็นธรรม ไม่ผลักภาระการปรับตัวไปให้ผู้มีรายได้น้อย และต้องคุ้มครองสิทธิในที่ดินและที่อยู่อาศัยโดยไม่นำไปสู่การบังคับไล่รื้อ การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานต้องเป็นธรรมต่อแรงงานและชุมชนที่พึ่งพาอุตสาหกรรมเดิม ขณะเดียวกัน ภาระหนี้สาธารณะและเงื่อนไขทางการคลังต้องไม่บีบให้ลดงบประมาณด้านสุขภาพ การศึกษา และหลักประกันทางสังคม สอดคล้องกับข้อเสนอแนะที่ กสม. เคยเสนอให้ปฏิรูปการจัดการน้ำและภัยพิบัติจากการตั้งรับไปสู่การป้องกัน

            4. ด้านการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและเศรษฐกิจแห่งวัยยืนยาว นโยบายต้องมองผู้สูงอายุเป็นผู้ทรงสิทธิและมีศักดิ์ศรี มิใช่ภาระทางการคลัง โดยส่งเสริมการเข้าถึงบริการสุขภาพและการดูแลระยะยาว ป้องกันการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่งอายุในตลาดแรงงานและบริการทางการเงิน พัฒนาระบบบำนาญและหลักประกันทางสังคมให้เพียงพอแก่การดำรงชีพ และคำนึงถึงภาระการดูแลที่ตกแก่ผู้หญิงเป็นส่วนใหญ่

            5. การรักษาความปลอดภัยของการประชุมต้องดำเนินควบคู่กับการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ ซึ่งได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 34 และมาตรา 44 และตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ข้อ 19 และข้อ 21 การจำกัดสิทธิดังกล่าวต้องเป็นไปตามกฎหมาย จำเป็นในสังคมประชาธิปไตย และได้สัดส่วนกับวัตถุประสงค์ที่กติการับรอง โดยรัฐมีหน้าที่ทั้งเคารพ อำนวยความสะดวก และคุ้มครองการชุมนุมโดยสงบ

            กสม. จึงขอให้รัฐบาลและสำนักงานตำรวจแห่งชาติกำหนดขอบเขตพื้นที่ที่มีการควบคุมให้ชัดเจนและแจ้งให้ประชาชนทราบล่วงหน้า จัดพื้นที่ให้ผู้ชุมนุมสื่อสารข้อเรียกร้องไปถึงผู้เข้าร่วมประชุมและสาธารณชนได้โดยตรง อำนวยความสะดวกแก่การเดินทางของผู้ประสงค์จะใช้เสรีภาพโดยสงบ ใช้การสื่อสารและการเจรจาเป็นแนวทางหลักตลอดช่วงการชุมนุม โดยเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลการชุมนุมแสดงตนอย่างชัดเจนและปฏิบัติตามหลักความจำเป็นและความได้สัดส่วน ตลอดจนคุ้มครองสิทธิของผู้ชุมนุมตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด อำนวยความสะดวกแก่สื่อมวลชนและผู้สังเกตการณ์ในการปฏิบัติหน้าที่ และดำเนินการใด ๆ โดยคำนึงถึงการเปิดพื้นที่การมีส่วนร่วมของสาธารณะ ในขณะเดียวกัน ขอความร่วมมือผู้จัดและผู้เข้าร่วมการชุมนุมใช้เสรีภาพโดยสงบ ปราศจากอาวุธ และจัดให้มีผู้ดูแลความเรียบร้อยของการชุมนุม

            6. ตลอดช่วงการประชุม กสม. และเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. จะลงพื้นที่สังเกตการณ์ ณ จุดชุมนุมหลัก และเปิดรับเรื่องร้องเรียนเร่งด่วนจากผู้ชุมนุม ผู้จัดการชุมนุม สื่อมวลชน และประชาชน ทางสายด่วน 1377 เพื่อประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจโดยทันที

            กสม. ขอให้ทุกฝ่ายร่วมกันทำให้การประชุมครั้งนี้เป็นเวทีที่ส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืน ควบคู่กับการเคารพสิทธิ เสรีภาพ การมีส่วนร่วม และการเข้าถึงการเยียวยาอย่างแท้จริง อันจะเป็นเครื่องยืนยันว่าการสร้างพลังให้ประชาชนมิใช่เพียงถ้อยคำในแนวคิดหลักของการประชุม

 
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 
14 ตุลาคม 2569

---------------------------English Below----------------------

Statement of the National Human Rights Commission of Thailand (NHRCT)

on the 2026 Annual Meetings of the Boards of Governors of the International Monetary Fund (IMF) and the World Bank Group

            Thailand has been selected to host the 2026 Annual Meetings of the Boards of Governors of the International Monetary Fund (IMF) and the World Bank Group from October 12–18, 2026, at the Queen Sirikit National Convention Center in Bangkok, under the overarching theme “Thailand’s New Horizons: Empowering People, Building Resilience.”

            The National Human Rights Commission of Thailand (NHRCT) welcomes the trust placed in Thailand to host this significant event. We observe that the people-centred theme aligns fundamentally with human rights principles. Empowering people in practice is only possible when individuals have the freedom to speak, question, and co-determine the development trajectories that affect their lives. Likewise, resilience in the face of change can be sustained only when no group is left behind.

            The NHRCT therefore asserts that the policies and financing mechanisms emerging from this forum must adhere to three foundational principles: (1) conducting Human Rights Impact Assessments (HRIA) before decisions are made; (2) ensuring the meaningful participation of affected stakeholders from the outset, rather than mere consultation after policies are designed; and (3) upholding transparency and accountability with truly accessible remedies. These principles are consistent with the United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGPs) and Thailand’s National Action Plan on Business and Human Rights (NAP). In this regard, the NHRCT proposes the following recommendations.

            1. Digitalisation and Artificial Intelligence (AI): Technology should be harnessed to expand opportunities while strictly safeguarding data privacy and preventing algorithmic discrimination. Where AI is deployed in rights-impacting decisions—such as credit approvals or welfare screening—affected individuals must be provided with reasoned explanations, channels for appeal, and human review. Furthermore, services must adopt universal design to ensure accessibility for the elderly, persons with disabilities, and the digitally excluded, maintaining parallel non-digital avenues.

            2. Trade and Investment in a Fragmented Global Economy: Economic expansion must respect the rights of workers, migrant workers, and affected communities.
This requires comprehensive Human Rights Due Diligence (HRDD) across the entire supply chain, alongside accessible, non-retaliatory grievance mechanisms. The NHRCT reiterates its recommendation that the Government expedite the ratification of the International Labour Organization (ILO) Conventions No. 87 and No. 98.

            3. Climate Adaptation Finance: Financial resources must reach communities and vulnerable groups equitably, without shifting the burden of adaptation onto low-income populations. Land and housing rights must be protected against forced evictions. The energy transition must be a "Just Transition" for workers and communities reliant on legacy industries. Crucially, public debt burdens and fiscal conditionalities must not force reductions in health, education, and social protection budgets. This aligns with our prior recommendations to reform water and disaster management from a reactive paradigm to a preventive one.

            4. Demographic Shifts and the Longevity Economy: Policies must recognize the elderly as rights-holders entitled to dignity, rather than just fiscal burdens. Such policies should promote access to healthcare and long-term care, eliminating age-based discrimination in labor and financial markets, and developing adequate pension and social protection systems. Moreover, policies must account for the disproportionate burden of unpaid care work borne predominantly by women.

            5. Security and Freedom of Assembly: The security management of the Meetings must proceed in tandem with the protection of the right to freedom of expression and peaceful, unarmed assembly, as guaranteed by Sections 34 and 44 of the 2017 Constitution of the Kingdom of Thailand, and Articles 19 and 21 of the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). Any restriction on these rights must be prescribed by law, necessary in a democratic society, and proportionate to the legitimate aims recognized by the Covenant. The State holds the duty to respect, facilitate, and protect peaceful assemblies.

            The NHRCT therefore urges the Government and the Royal Thai Police to clearly define and announce any controlled areas in advance; designate spaces for demonstrators to communicate their demands directly to delegates and the public; and facilitate the transit of those intending to exercise their right to peaceful assembly. Authorities should prioritize communication and negotiation as the primary approach throughout the assemblies. Law enforcement officers must clearly identify themselves, strictly observe the principles of necessity and proportionality, protect protesters' rights under due process of law, and facilitate the work of the media and independent observers, ensuring that spaces for public participation remain open. Concurrently, we appeal to the organizers and participants of the assemblies to exercise their freedoms peacefully, without weapons, and to provide staff or guards to maintain order.

            6. On-Site Monitoring and Grievance Redress: Throughout the Meetings, the NHRCT and our staff will be deployed to monitor the situation at principal assembly sites. We will receive urgent complaints from protesters, organizers, the media, and the public via the 1377 Hotline, enabling immediate coordination with relevant agencies and prompt action in accordance with our mandate.

            The NHRCT calls upon all parties to collaboratively ensure that these Meetings serve as a platform for advancing sustainable development alongside genuine respect for human rights, freedoms, public participation, and access to remedy. Let this be the proof that "Empowering People" is not merely rhetorical, but a realized commitment.

National Human Rights Commission of Thailand

14 October 2026