เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ที่ณ โรงแรมเอเชีย กรุงเทพฯ นางสาวศยามล ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เข้าร่วมรับฟังการประชุมเชิงปฏิบัติการ “ก้าวพ้นวิกฤตความร้อน : พลังชุมชนและทางออกที่แท้จริงเพื่อความเป็นธรรมทางสภาพภูมิอากาศในประเทศไทย” จัดโดย มูลนิธิเพื่อการพัฒนาแรงงานและอาชีพ ร่วมกับ Women in Informal Economy : Globalizing and Organizing (WIEGO) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสะท้อนประสบการณ์ของแรงงานนอกระบบกับผลกระทบของความร้อนและมลพิษทางอากาศ และแสวงหานโยบายการแก้ไขปัญหาดังกล่าว การประชุมครั้งนี้มีภาคส่วนต่าง ๆ เข้าร่วม อาทิ ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคม สถาบันวิชาการ เครือข่ายแรงงานนอกระบบ และองค์กรระหว่างประเทศ

          การประชุมนำเสนอข้อมูลสถานการณ์ความร้อนในประเทศไทยว่ามีแนวโน้มรุนแรงมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพ รายได้และความมั่นคงในการดำรงชีวิตของแรงงานนอกระบบหลายกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ค้าหาบเร่แผงลอย แรงงานรับงานไปทำที่บ้าน และผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง ซึ่งต้องลดชั่วโมงการทำงาน สูญเสียรายได้และผลิตภาพ สินค้าและวัตถุดิบเสียหาย ทำให้ต้องรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นที่ประชุมจึงมีข้อเสนอแนะ อาทิ การยกระดับโครงสร้างพื้นฐานในสถานที่ทำงานและที่อยู่อาศัย การพัฒนาระบบเตือนภัยให้แรงงานเข้าถึงได้อย่างทันท่วงที การขยายการคุ้มครองด้านอาชีวอนามัยและการคุ้มครองทางสังคมให้ครอบคลุมแรงงานนอกระบบ การพัฒนาเครื่องมือทางการเงินเพื่อชดเชยการสูญเสียรายได้จากความร้อน ตลอดจนการส่งเสริมบทบาทขององค์กรหรือเครือข่ายด้านแรงงาน และการเปิดพื้นที่ให้แรงงานมีส่วนร่วมในกระบวนการกำหนดนโยบาย

          ในการนี้ นางสาวศยามลได้แลกเปลี่ยนบทบาทของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโดยได้ติดตามสถานการณ์มาอย่างต่อเนื่อง และมีผลการดำเนินงานที่สำคัญ อาทิ ข้อเสนอแนะต่อร่าง พ.ร.บ.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ที่เน้นย้ำสิทธิของกลุ่มเปราะบางในประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การหารือกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเกี่ยวกับแผนปฏิบัติการตามปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัย สะอาด ดีต่อสุขภาพ และยั่งยืน นอกจากนี้ ยังมีข้อสังเกตว่าการขับเคลื่อนประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศยังคงเผชิญข้อท้าทายด้านการจัดสรรงบประมาณ ซึ่งยังมุ่งเน้นการเยียวยามากกว่าการป้องกัน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงควรผลักดันการจัดทำแผนปฏิบัติการระดับพื้นที่ที่กำหนดมาตรการและกลุ่มเป้าหมายไว้อย่างชัดเจน ตลอดจนส่งเสริมการวางผังเมืองและการออกแบบที่อยู่อาศัยที่มีความยืดหยุ่นและเอื้อต่อการปรับตัวของประชาชน