เมื่อวันที่ 17-18 กันยายน 2569 นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยคณะเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมเชิงป้องกัน ณ กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 1 อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา โดยมีนาวาอากาศเอก วุฒิกร สุวารี รองเสนาธิการหน่วยบัญชาการอากาศโยธิน และนาวาอากาศเอก พิชญาณ อะสีติรัตน์ ผู้บังคับการกองบิน 1 พร้อมด้วยคณะให้การต้อนรับ ร่วมสังเกตการณ์ และแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น การตรวจเยี่ยมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและประเมินแนวทางการปฏิบัติของหน่วย ตลอดจนแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะเชิงป้องกัน เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 หลักสิทธิมนุษยชน และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งลดความเสี่ยงต่อการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม

            นาวาอากาศเอก วุฒิกร กล่าวว่า กองทัพอากาศให้ความสำคัญกับการพัฒนาทหารใหม่และทหารกองประจำการอย่างเป็นระบบ โดยภายหลังจากได้ร่วมดำเนินงานกับสำนักงาน กสม. ทั้งการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกัน การเสริมสร้างความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานแก่ผู้บังคับบัญชาและครูฝึก รวมถึงการร่วมกันจัดทำแนวทางปฏิบัติและข้อห้ามปฏิบัติ (DOs & DON’Ts) ด้านสิทธิมนุษยชนในการฝึกทหารกองประจำการ สำหรับผู้บังคับบัญชาและครูฝึก กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 1 ได้นำแนวทางดังกล่าวไปต่อยอดเป็นคู่มือ 14 DOs & DON’Ts เพื่อใช้สื่อสารและประยุกต์ใช้ในการดูแลทหารกองประจำการ โดยมุ่งปรับบทบาทจากครูผู้สอน (Instructor) สู่การเป็นพี่เลี้ยง (Coach) ที่ดูแลและส่งเสริมการเรียนรู้ของกำลังพล

            ด้านนายวสันต์ กล่าวว่า สำนักงาน กสม. ได้พัฒนากระบวนการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2566 เพื่อเป็นกลไกหนึ่งในการป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยดำเนินการสอดคล้องกับพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ และพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้อง จากการตรวจเยี่ยม พบว่า กองพันทหารอากาศโยธิน กองบิน 1 ได้วางระบบการดูแลทหารในหลายด้าน ทั้งการคัดกรองสุขภาพกายและสุขภาพจิตตั้งแต่แรกรับ การประเมินภาวะซึมเศร้า การตรวจสารเสพติด การเฝ้าระวังโรคลมร้อน และการเตรียมความพร้อมด้านการแพทย์และการส่งต่อ ตลอดจนจัดให้มีสิ่งจำเป็นพื้นฐานและสวัสดิการด้านความเป็นอยู่ที่เหมาะสม นอกจากนี้ หน่วยได้บริหารจัดการการฝึกโดยมุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตของทหารกองประจำการ และให้ความสำคัญกับการพัฒนาความเข้มแข็งทั้งด้านร่างกายและจิตใจ มีระบบดูแลครอบคลุมทั้งโรงนอน การประกอบเลี้ยง การฝึกและสันทนาการ รวมถึงระบบร้องทุกข์และการควบคุมตัวบุคคล

            การตรวจเยี่ยมครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือระหว่างคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) และกองทัพอากาศในการส่งเสริมการปฏิบัติที่เคารพสิทธิมนุษยชน ลดความเสี่ยงต่อการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม ควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิตของกำลังพล ทั้งนี้ สำนักงาน กสม. จะจัดทำสรุปผลการตรวจเยี่ยมและข้อเสนอแนะเสนอต่อผู้บัญชาการทหารอากาศ หน่วยรับการตรวจเยี่ยม และสายการบังคับบัญชาที่เกี่ยวข้อง เพื่อประกอบการพัฒนาและยกระดับมาตรฐานการฝึกทหารกองประจำการต่อไป