วันที่ 17 กันยายน 2569 เวลา 15.30 น. ที่ห้องประชุม ชั้น 31 อาคารธานีนพรัตน์ ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2 นางสาวศยามล ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยนายอัตถพงษ์ ฉันทานุมัติ ผู้ทรงคุณวุฒิ นางสาวพิมพ์ดาว จันทรขันตี ผู้อำนวยการสำนักคุ้มครองสิทธิมนุษยชน 1 และเจ้าหน้าที่ สำนักงาน กสม. ประชุมรับฟังข้อเท็จจริง ร่วมกับนายศานนท์ หวังสร้างบุญ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักการระบายน้ำ สำนักงานเขตวัฒนา สำนักงานเขตบางพลัด สำนักเทศกิจ สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง และสำนักการโยธา โดยมีผู้แทนอาคารชุด ผู้ค้าหาบเร่แผงลอย และประชาชนผู้ได้รับผลกระทบเข้าร่วมให้ข้อมูล ความเห็น และข้อห่วงกังวล ใน 3 กรณี ดังนี้

                1. กรณีขอให้ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน โครงการก่อสร้างเขื่อนคอนกรีตเสริมเหล็ก (ค.ส.ล.) และทางเดินริมเขื่อนคลองพระโขนง โดย กทม. ชี้แจงว่า โครงการมีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำและป้องกันน้ำท่วม ไม่อยู่ในประเภทที่ต้องจัดทำการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เนื่องจากก่อสร้างในที่ดินของรัฐ โดยอาคารชุดที่ได้รับผลกระทบประมาณ 5 แห่ง มีข้อห่วงกังวลเกี่ยวกับผลกระทบต่อความปลอดภัย เสียง ทัศนียภาพ ความสงบ และคุณภาพชีวิต รวมทั้งเห็นควรมีมาตรการป้องกันและบรรเทาผลกระทบทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการก่อสร้าง การใช้รูปแบบเดียวกันทุกพื้นที่อาจไม่เหมาะสมกับบริบทเฉพาะพื้นที่ นอกจากนี้ยังกังวลว่ารับฟังความคิดเห็นอาจไม่เพียงพอ สำนักการระบายน้ำ และอาคารชุดที่ได้รับผลกระทบร่วมกันหารือกับผู้เชี่ยวชาญร่วมออกแบบการสร้างรั้วและมาตรการรักษาความปลอดภัยร่วมกันต่อไป

                2. กรณีขอให้แก้ไขปัญหาพื้นที่ทำการค้าหาบเร่แผงลอยในกรุงเทพมหานคร กรณีนี้ กทม. ให้ข้อมูลว่า จุดผ่อนผันทำการค้าที่ถูกยกเลิกประมาณ 10,000 จุด ขณะที่บางจุดอยู่ระหว่างการพิจารณา ที่ผ่านมามีจุดที่ได้รับความเห็นชอบจาก กองบัญชาการตำรวจนครบาล (บช.น.) 4 จุด ทั้งนี้ กทม. ยังคงมีนโยบายเปิดโอกาสให้ประกอบอาชีพ แต่ต้องคำนึงถึงความเหมาะสมและศักยภาพของพื้นที่ และอาจใช้ตลาดนัดชั่วคราวหรือพื้นที่ทดลองทำการค้า ฝ่ายผู้ค้าหาบเร่แผงลอยมีข้อห่วงกังวลและเรียกร้องเกี่ยวกับสิทธิในการประกอบอาชีพและความมั่นคงทางเศรษฐกิจ โดยบางรายติดตามเรื่องมาประมาณ 10 ปี จึงเสนอให้จัดพื้นที่ทดลองค้าขาย และทบทวนพื้นที่ทำการค้าเดิมที่ถูกยกเลิก โดยพิจารณาความแตกต่างของแต่ละพื้นที่ และให้ผู้ค้า ผู้ใช้ทางเท้า หน่วยงานรัฐ และเจ้าของพื้นที่มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ กรณีนี้ยังมีความท้าทายซึ่งต้องประสานความร่วมมืออย่างใกล้ชิด ระหว่าง กทม. ผู้ค้าหาบเร่แผงลอย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป

                3. กรณีคัดค้านโครงการพัฒนาทางเดินริมแม่น้ำเจ้าพระยา เขตบางพลัด โดย กทม. แจ้งความคืบหน้าการดำเนินโครงการว่า อยู่ระหว่างทบทวนโครงการ โดยพิจารณาถึงการมีส่วนร่วม การรับฟังความคิดเห็น ความเหมาะสมของโครงการ กรรมสิทธิ์และสิทธิในที่ดิน และความถูกต้องตามกฎหมาย หากไม่ทันปีงบประมาณอาจต้องชะลอหรือยุติโครงการ ทั้งนี้ มีการตรวจสอบและรังวัดพื้นที่ริมตลิ่งที่เกี่ยวข้องด้วย ฝ่ายของประชาชนยังมีข้อห่วงกังวลและความเห็นเกี่ยวกับสิทธิในที่อยู่อาศัย สิทธิในที่ดิน การมีส่วนร่วม และผลกระทบต่อชุมชนเก่าแก่ โดยเห็นว่า การดำเนินการทั้งปวงเกี่ยวกับโครงการดังกล่าวควรคำนึงถึงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการอยู่อาศัยและการใช้ประโยชน์ในพื้นที่อย่างรอบด้าน ตลอดจนกระบวนการรับฟังความคิดเห็นอย่างแท้จริงและมีความหมาย

            ทั้งนี้ ในทั้งสามกรณี ที่ประชุมให้ความสำคัญกับสิทธิในการมีส่วนร่วม สิทธิในที่ดินและที่อยู่อาศัย สิทธิในการประกอบอาชีพ คุณภาพชีวิต ความโปร่งใส ความรับผิดชอบของรัฐ การพัฒนาเมืองควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยให้ผู้ได้รับผลกระทบมีส่วนร่วมอย่างมีความหมาย ตรวจสอบข้อเท็จจริงและผลกระทบอย่างรอบด้าน และคำนึงถึงบริบทของแต่ละพื้นที่ โดยเฉพาะประชาชนที่อยู่อาศัย ใช้ประโยชน์ หรือประกอบอาชีพมาก่อน