เมื่อวันที่ 8-9 กันยายน 2569 นางสาวศยามล ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และนายไพโรจน์ พลเพชร ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 7 (สระบุรี) และมูลนิธิบูรณะนิเวศ ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงและรับฟังปัญหาการลักลอบทิ้งขยะและกากอุตสาหกรรม โดยเริ่มต้นจากพื้นที่ตำบลห้วยโจด อำเภอวัฒนานคร จำนวน 5 จุด และตำบลสระขวัญ อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว จำนวน 2 จุด

            จากนั้นเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 คณะเจ้าหน้าที่ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบและรับฟังข้อเท็จจริงเพิ่มเติม อีก 6 จุด ในพื้นที่ตำบลบ้านนา ตำบลวังท่าช้าง และตำบลเขาไม้แก้ว อำเภอกบินทร์บุรี รวมถึงตำบลศรีมหาโพธิและตำบลหนองโพรง อำเภอศรีมหาโพธิ จังหวัดปราจีนบุรี

            จากการลงพื้นที่ทั้ง 2 วัน ในแต่ละจุดพบขยะจำพวกเศษสายไฟ ส่วนประกอบและชิ้นส่วนขยะอิเล็กทรอนิกส์ ตลอดจนน้ำมันและกากอุตสาหกรรมที่เป็นวัตถุอันตราย ถูกทิ้งอยู่ตามพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งมีทั้งที่เป็นบ่อดินเก่า บ่อขยะชุมชนเก่า รวมถึงบ่อที่ขุดใหม่ และเทกองกระจายอยู่ในพื้นที่เกษตรกรรม ทั้งในส่วนที่เป็นที่ดินกรรมสิทธิ์ของเอกชน ที่ป่าไม้ และที่ดิน ส.ป.ก. สถานการณ์ดังกล่าวสร้างความกังวลให้กับประชาชนในพื้นที่ เนื่องจากเกรงว่าจะเกิดการปนเปื้อนกระจายไปสู่ห่วงโซ่อาหาร

            นอกจากนี้  ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ให้ข้อมูลต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ว่า การลักลอบทิ้งขยะและกากอุตสาหกรรมเริ่มมีสถานการณ์รุนแรงขึ้นในช่วงปี 2569 เป็นต้นมา ซึ่งท้องถิ่นมีเพียงอำนาจในการระงับเหตุรำคาญตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ส่วนการดำเนินคดีและติดตามผู้กระทำความผิด รวมถึงการกำจัดของเสียและการฟื้นฟูต้องเป็นหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

            ทั้งนี้ จากการลงพื้นที่ดังกล่าวเจ้าหน้าที่จากกรมควบคุมมลพิษได้ให้ข้อมูลว่า ในหลายจุดได้มีการเก็บตัวอย่างขยะและกากอุตสาหกรรมรวมถึงตัวอย่างน้ำเพื่อนำไปวิเคราะห์องค์ประกอบและส่งข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อใช้ประกอบในการตรวจสอบหาผู้กระทำความผิดตามกฎหมาย ซึ่ง กสม. จะได้รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องเพื่อมีข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาต่อผู้ที่เกี่ยวข้องต่อไป