เมื่อวันที่ 16–17 กรกฎาคม 2569 นางสาวศยามล ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยคณะเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. ลงพื้นที่จังหวัดกำแพงเพชร เพื่อรับฟังความคิดเห็นของหน่วยงานภาครัฐและประชาชน สำหรับจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายกรณีการแก้ไขปัญหาการถือครองที่ดินในพื้นที่ 13 นิคม 14 ป่า และป่าแม่ริม โดยมีกำหนดการลงพื้นที่ ดังนี้

          วันที่ 16 กรกฎาคม 2569 เวลา 13.30–16.00 น. ที่ห้องประชุมสหกรณ์นิคมคลองสวนหมาก จำกัด จังหวัดกำแพงเพชร กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติและคณะประชุมร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมป่าไม้ และสหกรณ์นิคมในพื้นที่ เพื่อหารือแนวทางแก้ไขปัญหาการจัดการที่ดินในนิคมสหกรณ์คลองสวนหมาก โดยมุ่งหาแนวทางจัดการที่ดินที่เหมาะสม คำนึงถึงการมีส่วนร่วม และสร้างความมั่นคงในการใช้ประโยชน์ที่ดินของประชาชน

          ที่ประชุมเห็นว่า ในระยะสั้นควรพิจารณาปรับปรุงเงื่อนไขการอนุญาตใช้ประโยชน์ที่ดินตามมาตรา 16 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 ให้สอดคล้องกับสภาพการใช้ประโยชน์จริงของชุมชน ส่วนในระยะยาวอาจพิจารณาแนวทางการจัดที่ดิน เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

          ต่อมา เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 เวลา 09.00–13.30 น. ที่สหกรณ์นิคมคลองสวนหมาก จำกัด กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติและคณะ ร่วมกับนายประวัติ แดงบรรจง รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ สำนักจัดการป่าไม้ที่ 4 (ตาก) นายศราวุธ ทังดิน นายอำเภอคลองลาน ผู้นำท้องที่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชนในพื้นที่ จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นเพื่อรวบรวมข้อเท็จจริงและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับปัญหาการถือครองที่ดินของประชาชนที่อยู่อาศัยและทำกินในเขตนิคมสหกรณ์คลองสวนหมาก และตัวแทนจากนิคมสหกรณ์รูปเช่าแห่งอื่น

          เวทีดังกล่าวผู้แทนประชาชนสะท้อนปัญหาการไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน ซึ่งส่งผลกระทบต่อการอยู่อาศัย การประกอบอาชีพ การเข้าถึงแหล่งเงินทุน การลงทุน การพัฒนาสาธารณูปโภค และการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตรและเชิงพาณิชย์ พร้อมเสนอให้รัฐเร่งแก้ไขปัญหาสถานะที่ดิน ออกเอกสารรับรองสิทธิ หรือปรับปรุงหลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์ที่ดินให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงของพื้นที่ รวมถึงสนับสนุนแหล่งน้ำและโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต

          ทางด้านหน่วยงานภาครัฐที่เข้าร่วมประชุมเห็นพ้องว่าปัญหาดังกล่าวมีความซับซ้อน เนื่องจากเกี่ยวข้องกับกฎหมายหลายฉบับและหลายหน่วยงาน จึงจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการและการพิจารณาในระดับนโยบาย ทั้งนี้ ได้มีการเสนอแนวทางแก้ไขทั้งระยะสั้นและระยะยาว อาทิ การออกหนังสือรับรองการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน การปรับปรุงหลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์ที่ดิน และการพิจารณานำพื้นที่เข้าสู่กระบวนการปฏิรูปที่ดินหรือแนวทางอื่นตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

          ทั้งนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจะรวบรวมข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อเสนอแนะจากทุกภาคส่วน เพื่อนำไปจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเสนอต่อคณะรัฐมนตรีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งส่งเสริมการคุ้มครองสิทธิในการถือครองและใช้ประโยชน์ที่ดินของประชาชน ควบคู่กับการบริหารจัดการทรัพยากรของรัฐอย่างเหมาะสม เป็นธรรม และยั่งยืน