เมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2569  นางปรีดา คงแป้น กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เข้าร่วมกิจกรรมจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนและมอบบัตรประจำตัวประชาชนให้กับกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่อำเภอแก่งกระจานและมีคุณสมบัติที่จะขอสัญชาติไทยตามระเบียบ และกฎหมายที่กำหนด จำนวน 101 ราย ณ ที่ว่าการอำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้การบูรณาการการทำงานร่วมกันของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรม สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง โดยร่วมกันบันทึกพยานบุคคลเพื่อประกอบการขอลงรายการสัญชาติไทยตามมาตรา 23 แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2551 และสำนักทะเบียนกลางได้ดำเนินการตรวจสอบเอกสารหลักฐาน พร้อมทั้งกำหนดเลขประจำตัวประชาชนให้แก่กลุ่มชาติพันธุ์ดังกล่าวเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้ ถือเป็น “การคืนสัญชาติ” ให้โดยผลของกฎหมาย เพื่อให้สามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน เช่น สิทธิในการรักษาพยาบาล สิทธิในการเลือกตั้ง และสิทธิอื่น ๆ ได้อย่างสมบูรณ์

          ทั้งนี้ กลุ่มบุคคลที่มีสิทธิได้สัญชาติไทยตามมาตรา 23 แห่งพระราขบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. 2551 ได้แก่ 1) ผู้ที่เกิดในราชอาณาจักรไทยและเคยมีสัญชาติไทยโดยการเกิด แต่ถูกถอนสัญชาติไทยตาม ปว. 337 (ข้อ 1) 2) ผู้ที่เกิดในราชอาณาจักรไทยแต่ไม่ได้สัญชาติไทยตาม ปว.337 (ข้อ 2) ซึ่งส่วนใหญ่เกิดก่อนวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2535 3) บุตรของบุคคลตามข้อ 1) และ 2) ที่เกิดในอาณาจักรไทยก่อนวันที่ พ.ร.บ. ฉบับนี้ใช้บังคับ (ก่อนวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2551) และยังไม่มีสัญชาติไทย