กสม. จัดประชุมรับฟังความคิดเห็น กรณีอำนาจเลขาธิการ ป.ป.ส. ในการอนุมัติแจ้งข้อหาในความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน

30/05/2569 6

เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 นางสาวสุภัทรา นาคะผิว กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นประธานการประชุมรับฟังความคิดเห็นเพื่อจัดทำข้อเสนอแนะให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน กรณี “อำนาจเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในการอนุมัติแจ้งข้อหาในความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด” โดยมีนายภาณุวัฒน์ ทองสุข รองเลขาธิการ กสม. นางสาวทิพย์ธีรา รัมมณีย์ ผู้อำนวยการสำนักกฎหมาย และเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. เข้าร่วมประชุม พร้อมทั้งได้รับเกียรติจากศาสตราจารย์ ดร.สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้ทรงคุณวุฒิของ กสม. ด้านกฎหมาย ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ณ ห้อง 606 สำนักงาน กสม. และผ่านระบบการประชุมทางไกล

การประชุมดังกล่าวสืบเนื่องจากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการใช้อำนาจของเลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (เลขาธิการ ป.ป.ส.) ตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา 11/7 ที่กำหนดให้การแจ้งข้อหาแก่ผู้กระทำความผิดตามมาตรา 125 หรือมาตรา 127 แห่งประมวลกฎหมายยาเสพติด ต้องได้รับอนุมัติจากเลขาธิการ ป.ป.ส. หรือผู้ซึ่งเลขาธิการ ป.ป.ส. มอบหมายก่อน โดยดำเนินการตามหลักเกณฑ์ วิธีการและขั้นตอนตามกฎกระทรวงว่าด้วยการแจ้งข้อหาแก่ผู้กระทำความผิดฐานสนับสนุน ช่วยเหลือ หรือสมคบกันกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด พ.ศ. 2565 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

ที่ประชุมได้ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในประเด็นสำคัญหลายด้าน ได้แก่ การพิจารณาว่าบทบัญญัติดังกล่าวสอดคล้องกับหลักการดำเนินคดีอาญาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาหรือไม่ การตรวจสอบและถ่วงดุลการใช้อำนาจของฝ่ายบริหาร โดยเฉพาะอำนาจของเลขาธิการ ป.ป.ส. รวมถึงการใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครองว่ามีหลักประกันเพียงพอหรือไม่ นอกจากนี้ ยังได้พิจารณาถึงหลักความจำเป็นและหลักความได้สัดส่วนของการใช้อำนาจในการอนุมัติแจ้งข้อหาดังกล่าวด้วย

ที่ประชุมเห็นว่า พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 มาตรา 11/7 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง มีเจตนารมณ์ให้สำนักงาน ป.ป.ส. ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญโดยตรงด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ทำหน้าที่กลั่นกรองและตรวจสอบการแจ้งข้อหาในคดีความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด โดยเฉพาะความผิดฐานสนับสนุน ช่วยเหลือ หรือสมคบกันกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 125 และมาตรา 127 เพื่อป้องกันมิให้มีการแจ้งข้อหาที่หนักเกินกว่าข้อเท็จจริง หรือมีการกลั่นแกล้งแจ้งข้อหาโดยมิชอบ อันอาจกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของผู้ถูกกล่าวหา ทั้งนี้ การกำหนดให้ต้องได้รับอนุมัติก่อนแจ้งข้อหาดังกล่าว มีความเชื่อมโยงกับหลักความจำเป็นและหลักความได้สัดส่วนในการใช้อำนาจรัฐ อีกทั้งการใช้ดุลพินิจของเลขาธิการ ป.ป.ส. หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมาย ยังอยู่ภายใต้การตรวจสอบขององค์กรอัยการและศาลยุติธรรมในกระบวนการยุติธรรม อย่างไรก็ตาม การบังคับใช้กฎกระทรวงดังกล่าวยังมีข้อขัดข้องในทางปฏิบัติบางประการ จึงควรมีการพิจารณาปรับปรุงแนวทางการดำเนินงานให้ชัดเจน มีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. 2550 และหลักสิทธิมนุษยชน

ทั้งนี้ สำนักงาน กสม. จะรวบรวมความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากการประชุม เพื่อนำไปประกอบการจัดทำข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมถึงข้อเสนอในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ หรือคำสั่งที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างเหมาะสม เป็นธรรม และสอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน ตามหน้าที่และอำนาจของ กสม. ต่อไป