เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2569 เวลา 09.30 น. นางสาวศยามล  ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นวิทยากรให้ความรู้เรื่อง “สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีคือสิทธิมนุษยชน” ในกิจกรรม "Youth Voice for Eco-Law ผู้นำเยาวชนพิทักษ์สิทธิสิ่งแวดล้อม" ภายใต้โครงการ “พัฒนาผู้นำเยาวชน เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง Ashoka NextGen Changemakers” จัดโดย มูลนิธิอโชก้า ผู้ริเริ่มสร้างสรรค์เพื่อสังคม (ประเทศไทย) ผ่านระบบ Zoom Meeting

          ในการบรรยาย กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้กล่าวถึงภารกิจและบทบาทของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนต่อเยาวชน (กสม.) ซึ่งการให้ความรู้ความเข้าใจต่อเรื่องสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีคือสิทธิมนุษยชนถือเป็นภารกิจของ กสม. อย่างหนึ่ง โดยพบว่า 4-5 ปีให้หลัง เยาวชนนั้นมีความตื่นตัวในเรื่องสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะในเรื่องสิ่งแวดล้อมที่มีความเกี่ยวข้องกับมนุษย์ทุกคน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 จึงกำหนดเป็นสิทธิชุมชน คือ สิทธิของคนในชุมชนในการร่วมกันดูแล จัดการ และตัดสินใจเกี่ยวกับทรัพยากร วิถีชีวิต และสิ่งแวดล้อมของตนเอง รวมถึงการสร้างความตระหนักในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่เกินจำเป็น และความรับผิดชอบต่อสิทธิในสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะภาคธุรกิจที่ประกอบกิจการที่ปล่อยมลพิษสู่สิ่งแวดล้อมที่รัฐต้องมีหน้าที่ปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในการบังคับใช้กฎหมายหรือมาตรการโดยยึดหลักผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย และผู้ได้รับผลกระทบสามารถเข้าถึงการเยียวยาที่เป็นธรรมได้

          ช่วงท้ายของการบรรยายได้เปิดโอกาสแลกเปลี่ยนกรณีตัวอย่างที่ กสม. เคยตรวจสอบเกี่ยวสิทธิในสิ่งแวดล้อม รวมถึงความคาดหวังที่ กสม. อยากให้เยาวชนตระหนักถึงปัญหาในสิ่งแวดล้อม เช่น สภาวะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ปัญหาฝุ่น PM2.5 โดยเฉพาะปัญหาขยะซึ่งเป็นปัญหาที่เยาวชนสามารถแก้ปัญหาเองได้ผ่านกิจกรรมในมหาวิทยาลัยหรือที่บ้าน