เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2569 เวลา 13.00 น. นางสาวศยามล  ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นวิทยากรพิเศษในรายวิชา มสสส 531 สิทธิมนุษยชนกับการพัฒนา เพื่อให้ความรู้เรื่อง “กระบวนการยุติธรรมกับสิทธิมนุษยชนในการพัฒนา” แก่นักศึกษาปริญญาโท สาขาสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ผ่านระบบ Zoom Meeting

          กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวถึงความสัมพันธ์ของความยุติธรรม สิทธิมนุษยชน และการพัฒนา ทั้ง 3 องค์ประกอบนี้สัมพันธ์ในลักษณะเกื้อหนุนและเป็นเงื่อนไขซึ่งกันและกันอย่างมีนัยสำคัญ การเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) เพียงอย่างเดียวไม่สามารถนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนได้ หากขาดกระบวนการยุติธรรมที่คุ้มครองทรัพย์สิน แรงงาน และการเข้าถึงทรัพยากรอย่างเป็นธรรม

          3 เสาหลักของกฎหมายระหว่างประเทศที่ค้ำจุนการพัฒนา และทำให้มนุษย์เป็นศูนย์กลางของการพัฒนา คือ

          - ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights - UDHR 1948) สิทธิในความเท่าเทียมกัน และการเยียวยา สร้างบรรทัดฐานขั้นต่ำ ป้องกันการใช้อำนาจรัฐโดยมิชอบซึ่งเป็นอุปสรรคแรกสุดต่อการพัฒนา

          - กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil and Political Rights - ICCPR 1966) สิทธิพิจารณาคดีที่เป็นธรรม (Fair Trail) และคุ้มครองการจับกุมโดยพลการ ประกันความมั่นคงในชีวิตและทรัพย์สิน (Property Security) ซึ่งเป็นเงื่อนไขชี้ขาดในการดึงดูดการลงทุน

          - กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights - ICESCR 1966) สิทธิในมาตรฐานการครองชีพและการพัฒนา บังคับให้รัฐต้องจัดสรรทรัพยากรเพื่อสร้าง (Human Capital) ให้ประชาชนเข้าถึงสิทธิเบื้องต้น รวมทั้งสิทธิการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างมีความหมาย

          การตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ยึดหลักกติการะหว่างประเทศร่วมกับกฎหมายไทย ได้แก่ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 กฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้อง แผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566 - 2570) รวมถึงการใช้หลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ องค์ความรู้ทางวิชาการ ประกอบการวินิจฉัยชี้ประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน นอกจากนี้ ยังมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อบทบาทหน้าที่ของ กสม.กับการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยยกตัวอย่างการตรวจสอบในหลายกรณี และบทบาทเชิงรุกของ กสม. ในการให้ข้อเสนอแนะต่อการแก้ไขปัญหาระดับประเทศ