สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) จัดการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ “จากกรอบกฎหมายสู่การปฏิบัติจริง” กรอบแนวทางการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานสำหรับสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พื้นที่ภาคใต้ ระหว่างวันที่ 24-26 มีนาคม 2569 ณ โรงแรมเซ็นทรา หาดใหญ่ จังหวัดสงขลา โดยมีนางสาวสุภัทรา  นาคะผิว กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ นายพิทยา  จินาวัฒน์ และนายบุญแทน  ตันสุเทพวีรวงศ์ ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เข้าร่วมและนำการฝึกอบรม โดยมีสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดในพื้นที่ภาคใต้เข้าร่วม จำนวน 39 แห่ง

          ในวันที่ 26 มีนาคม 2569 ได้จัดเวทีแลกเปลี่ยน หัวข้อ “การฟื้นฟูที่มีคุณภาพและเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์: สิทธิมนุษยชน สิทธิด้านสุขภาพ และความท้าทายในบริบทพื้นที่ภาคใต้” โดยมีวิทยากรประกอบด้วย นายแพทย์สรายุทธ์  บุญชัยพาณิชวัฒนา ผู้อำนวยการสถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี แพทย์หญิงอมรรัตน์  พันธ์คีรี รองผู้อำนวยการสำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข (สคส.สธ.) นายแพทย์กนก  อุตวิชัย ผู้อำนวยการโรงพยาบาลธัญญารักษ์สงขลา นายรุสลี  บาเหะ นักสาธารณสุขชำนาญการ โรงพยาบาลธัญญารักษ์ปัตตานี นายอับบาส บิณอิบรอฮีม ผู้อำนวยการสถานฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดบ้านดาหลา จังหวัดสงขลา และนายพแพทย์สุภัทร  ฮาสุวรรณกิจ ประธานชมรมแพทย์ชนบท

          การฝึกอบรมครั้งนี้มุ่งยกระดับความเข้าใจว่า การฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดเป็นกระบวนการที่ต้องตั้งอยู่บนหลักสิทธิมนุษยชน สิทธิด้านสุขภาพ และการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้เข้ารับการฟื้นฟูในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การรับเข้า การบำบัดรักษา การดำรงชีวิตในสถานฟื้นฟู ตลอดจนการส่งต่อและกลับคืนสู่สังคม

          คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เน้นย้ำถึงความสำคัญของการเชื่อมโยงหลักการสิทธิมนุษยชนในระดับสากล โดยเฉพาะอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรี (CAT) สู่การบังคับใช้ในระดับประเทศ ผ่านพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการบังคับให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 ซึ่งกำหนดให้การทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี เป็นความผิดทางอาญา และเป็นกรอบสำคัญที่หน่วยงานทุกภาคส่วนต้องยึดถือในการปฏิบัติงาน

          สาระสำคัญของการอบรมยังครอบคลุมถึงการระบุและลดความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนในกระบวนการฟื้นฟู อาทิ การรับเข้าโดยปราศจากความยินยอม การรับรู้ข้อมูลที่เพียงพอ การใช้มาตรการที่ไม่เหมาะสมหรือเกินความจำเป็น การละเมิดความเป็นส่วนตัว หรือการปฏิบัติที่อาจลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ ซึ่งล้วนเป็นประเด็นที่อาจนำไปสู่การละเมิดสิทธิหรือเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายได้

          ทั้งนี้ กสม. มุ่งหวังให้เกิดการพัฒนาระบบการฟื้นฟูที่เคารพสิทธิมนุษยชนอย่างเป็นรูปธรรม โดยส่งเสริมให้สถานฟื้นฟูสามารถนำหลักการไปปรับใช้ได้จริง ลดความเสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชน และสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เหมาะสม และเอื้อต่อการฟื้นฟูอย่างยั่งยืน โดยการขับเคลื่อนดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การเคารพสิทธิมนุษยชนเป็นรากฐานสำคัญของการฟื้นฟูที่มีคุณภาพ และเป็นเงื่อนไขที่ทำให้การคืนคนสู่สังคมเกิดขึ้นได้อย่างแท้จริงและยั่งยืน