เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09.30 น. นางสาวศยามล  ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ นายไพโรจน์  พลเพชร ที่ปรึกษาประจำ กสม. พร้อมด้วยนายสุริยน  พัชรครุกานนท์ และนายสาคร  รุ่งเรือง ผู้ทรงคุณวุฒิ และคณะเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) ประชุมหารือร่วมกับนายณัฐวุฒิ  เปลื้องทุกข์ รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง โดยมีผู้แทนจากกรมที่ดิน เข้าร่วมประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ในรูปแบบออนไลน์ (Zoom meeting) ณ ห้องประชุม 1 ชั้น 20 อาคารอารีย์ ฮิลส์

            การประชุมครั้งนี้ สืบเนื่องจากกรณีที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านสิทธิในที่ดินและทรัพย์สิน จากการตรวจสอบเรื่องร้องเรียนกรณีดังกล่าว กสม. มีมติให้เสนอแนะมาตรการและแนวทางที่เหมาะสมเพื่อป้องกันและแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชน ต่อหน่วยงาน หรือพื้นที่ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ สคทช. ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินของรัฐและผลกระทบต่อประชาชนผู้ครอบครองและทำประโยชน์ในพื้นที่ ได้แก่

1. การกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐและผลกระทบต่อประชาชนที่อยู่อาศัยหรือทำประโยชน์มาก่อน

2. กระบวนการพิสูจน์สิทธิในที่ดินให้เป็นไปอย่างเป็นธรรม โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการอย่างเท่าเทียม

3. ปัญหาการออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ให้แก่สมาชิกสหกรณ์สร้างตนเอง (นิคมสหกรณ์) ซึ่งมีข้อจำกัดและความคลาดเคลื่อนที่อาจกระทบต่อความมั่นคงในการครองชีพ

4. แนวทางแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ หรือคำสั่งที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน หลักนิติธรรม และลดข้อพิพาทระหว่างรัฐกับประชาชน

            จากการแลกเปลี่ยนข้อมูลและข้อกฎหมาย ทั้งสามหน่วยงานเห็นพ้องถึงความจำเป็นในการบูรณาการความร่วมมือ เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างด้านการบริหารจัดการที่ดินของรัฐให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยคำนึงถึงการคุ้มครองสิทธิในที่ดินและทรัพย์สินของประชาชนควบคู่ไปกับการรักษาประโยชน์สาธารณะ

            ทั้งนี้ สำนักงาน กสม. จะรวบรวมข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อคิดเห็นที่ได้รับจากการประชุมครั้งนี้ เพื่อนำไปประกอบการจัดทำความเห็นและรายงานการติดตามผลการดำเนินงานตามข้อเสนอแนะของ กสม. ต่อไป โดยมุ่งให้การปรับปรุงกฎหมายและกลไกการบริหารจัดการที่ดินของรัฐสอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนอย่างยั่งยืน และเสริมสร้างความเป็นธรรมแก่ประชาชนในระยะยาว