ระหว่างวันที่ 20 – 24 กรกฎาคม 2569 ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัดระนอง จังหวัดระนอง สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) ร่วมกับทีมบูรณาการจากหน่วยงานภาครัฐและภาคีเครือข่าย ภาคประชาสังคม ประกอบด้วย จังหวัดระนอง อำเภอเมืองระนอง กรมการปกครอง สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ โรงพยาบาลระนอง กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดระนอง สำนักงานยุติธรรมจังหวัดระนอง และเครือข่ายการแก้ปัญหาคืนสัญชาติคนไทย จังหวัดพังงา จังหวัดระนอง จังหวัดชุมพร และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จัดกิจกรรมออกหน่วยคลินิกสิทธิมนุษยชนเคลื่อนที่  ภายใต้โครงการคลินิกสิทธิมนุษยชน เพื่อแก้ไขปัญหาสิทธิและสถานะบุคคล สำหรับกลุ่มมอแกน กลุ่มคนไทยพลัดถิ่น และกลุ่มเด็กนักเรียนที่มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยตัวอักษร G ในพื้นที่จังหวัดระนอง

          กิจกรรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจากนายวิธรัช  รามัญ รองผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง เป็นประธานกล่าวเปิดและให้กำลังใจเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน โดยมีนายสมควร ปล้องอ่อน นายอำเภอเมืองระนอง กล่าวรายงาน ทั้งนี้ จังหวัดระนองเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีผู้ประสบปัญหาด้านสถานะบุคคลจำนวนมาก โดยเฉพาะกลุ่มชาติพันธุ์มอแกนในพื้นที่เกาะพยาม เกาะเหลา เกาะช้าง และหมู่เกาะสุรินทร์ รวมถึงกลุ่มคนไทยพลัดถิ่น และกลุ่มเด็กนักเรียนที่มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยตัวอักษร G ซึ่งยังประสบข้อจำกัดในการเข้าถึงกระบวนการรับรองสถานะบุคคลและสิทธิตามกฎหมาย

          รูปแบบการดำเนินงานเป็นการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐและภาคประชาสังคมในการแก้ไขปัญหาสิทธิและสถานะบุคคล โดยจัดให้มีการตรวจสารพันธุกรรมในกลุ่มมอแกนและกลุ่มคนไทยพลัดถิ่นเพื่อนำไปใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบการพิจารณาตามพระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. 2508 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พร้อมเร่งรัดการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของเด็กนักเรียนที่มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยอักษร G ให้ได้รับการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานและความคุ้มครองตามกฎหมาย

          การออกหน่วยคลินิกสิทธิมนุษยชนเคลื่อนที่ดังกล่าว ทีมบูรณาการได้ร่วมให้คำปรึกษาด้านสิทธิและสถานะบุคคล รับคำร้องเพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคล ตรวจสอบและรวบรวมพยานหลักฐาน จัดเก็บสารพันธุกรรมบุคคล รวมทั้งการอำนวยความสะดวกในการออกบัตรประจำตัวแก่ผู้มีคุณสมบัติครบถ้วนโดยสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง เพื่อป้องกันการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ ทั้งนี้ มีประชาชนเข้าร่วมกิจกรรมทั้งสิ้น 924 คน ประกอบด้วย กลุ่มมอแกนและกลุ่มเพิ่มชื่อคนไทยพลัดถิ่นได้รับการจัดเก็บสารพันธุกรรม 146 ครอบครัว จำนวน 444 คน และกลุ่มเด็กนักเรียนที่มีเลขประจำตัวขึ้นต้นด้วยตัวอักษร G จำนวน 480 คนในจำนวนนี้ ได้รับการจัดทำทะเบียนประวัติคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย (บุตรแรงงานต่างด้าวในสถานศึกษา) บุคคลประเภท 00 จำนวน 258 คน บันทึกข้อมูลรายงานผลการดำเนินการแก้ไขปัญหาในระบบทะเบียนราษฎร กรณีขาดคุณสมบัติ จำนวน 180 คน และให้คำปรึกษาและตรวจสอบคุณสมบัติเบื้องต้นแก่ผู้ที่ยังมีข้อมูลไม่ครบถ้วน ซึ่งต้องรวบรวมพยานเอกสารและสอบสวนพยานบุคคลเพิ่มเติม จำนวน 42 คน

          ทั้งนี้ การดำเนินงานดังกล่าวมุ่งผลักดันให้ผู้มีสิทธิตามกฎหมายที่ยังตกหล่นจากระบบทะเบียนราษฎรและการรับรองสัญชาติ ได้เข้าสู่กระบวนการพิสูจน์และรับรองสถานะบุคคลอย่างถูกต้อง อันจะนำไปสู่การเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน การได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย และการดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ พร้อมทั้งช่วยลดความเหลื่อมล้ำและส่งเสริมการพัฒนาสังคมที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง