เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.00 น. ที่สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน) หรือ TIJ คณะผู้แทนจากสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) นำโดย นายภาณุวัฒน์ ทองสุข รองเลขาธิการ กสม. นางสาวทิพย์ธีรา รัมมณีย์ ผู้อำนวยการสำนักกฎหมาย พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่สำนักกฎหมาย เข้าพบผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ TIJ โดยได้รับเกียรติจาก ดร. อณูวรรณ วงศ์พิเชษฐ์ รองผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย นางสาวชลธิช ชื่นอุระ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมข้อกำหนดกรุงเทพและการปฏิบัติต่อผู้กระทำผิด และนายธนะชัย สุนทรเวช ผู้จัดการอาวุโส ด้านการพัฒนาหุ้นส่วนทางสังคมและการมีส่วนร่วม ให้การต้อนรับและร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเพื่อหารือแนวทางสร้างความร่วมมือในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาระบบบริหารจัดการทะเบียนประวัติอาชญากร ซึ่งเป็นประเด็นที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิในการประกอบอาชีพและการกลับคืนสู่สังคมของผู้พ้นโทษ

          ในโอกาสนี้ คณะผู้แทนสำนักงาน กสม. ได้เยี่ยมชมและรับทราบแนวทางการดำเนินโครงการ “ตั้งต้นดี” ของ TIJ ซึ่งเป็นแนวคิดการทำงานเชิงรุกในการส่งเสริมโอกาสให้ผู้พ้นโทษสามารถกลับมาใช้ชีวิต ประกอบอาชีพ และพึ่งพาตนเองได้ โดยเฉพาะในช่วง 1 - 4 เดือนแรกหลังพ้นโทษ ซึ่งเป็นช่วงสำคัญต่อการป้องกันการกระทำผิดซ้ำ

          รองเลขาธิการ กสม. กล่าวถึงการหารือครั้งนี้ว่า เป็นไปตามนโยบายของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ที่มุ่งแก้ไขปัญหาเชิงระบบในกระบวนการยุติธรรม โดยเฉพาะปัญหาฐานข้อมูลประวัติอาชญากรที่อาจส่งผลให้ผู้พ้นโทษ หรือผู้ที่เคยถูกดำเนินคดี ต้องเผชิญข้อจำกัดในการสมัครงานและการดำรงชีวิต แม้จะผ่านกระบวนการตามกฎหมายแล้วก็ตาม ซึ่งที่ผ่านมา กสม. ได้มีข้อเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรีและสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ในประเด็นสำคัญ ได้แก่ การปรับปรุงฐานข้อมูลทะเบียนประวัติให้เป็นปัจจุบัน การแยกข้อมูลระหว่าง “ผู้ต้องหา” กับ “ผู้ที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด” การส่งเสริมให้หน่วยงานรัฐและเอกชนเปิดโอกาสด้านการทำงานแก่ผู้พ้นโทษโดยพิจารณาความเหมาะสมกับลักษณะงาน และการติดตามความคืบหน้าการจัดทำร่างพระราชบัญญัติทะเบียนประวัติอาชญากรรม พ.ศ. .... เพื่อให้มีกฎหมายกลางในการบริหารจัดการข้อมูลอย่างเป็นธรรมและคุ้มครองสิทธิของเจ้าของข้อมูล

          การหารือระหว่างสำนักงาน กสม. และ TIJ ครั้งนี้ ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการผลักดันกระบวนการยุติธรรมที่ให้ความสำคัญกับการฟื้นฟู การให้โอกาส และการลดการกระทำผิดซ้ำ ควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของทุกคน ทั้งนี้ สำนักงาน กสม. จะนำข้อมูลและข้อเสนอที่ได้รับไปใช้ประกอบการขับเคลื่อนข้อมติสมัชชาสิทธิมนุษยชน ในประเด็นสิทธิในกระบวนการยุติธรรม และผลักดันกฎหมายว่าด้วยทะเบียนประวัติอาชญากรรม เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิทธิของประชาชนกับการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม พร้อมทั้งนำเสนอความก้าวหน้าในงานสมัชชาสิทธิมนุษยชน ประจำปี 2569 ซึ่ง กสม. กำหนดจัดขึ้นในช่วงเดือนสิงหาคมนี้