เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2569 ที่มหาวิทยาลัยพะเยา นายภาณุพันธ์  สมสกุล ที่ปรึกษาสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ด้านสิทธิมนุษยชน พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) เข้าร่วมกิจกรรมเวทีเสวนาสาธารณะ เรื่อง “สัญชาติ สิทธิที่ไม่เท่ากัน” ซึ่งเป็นกิจกรรมร่วมจัดระหว่างสำนักงาน กสม. กับ มหาวิทยาลัยพะเยา เพื่อเสริมสร้างความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบจากกฎหมายด้านสัญชาติ เปิดโอกาสให้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้ได้รับผลกระทบกับนโยบายทางกฎหมาย เพื่อหาข้อสรุปและข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ อันจะนำไปสู่การปรับปรุงกระบวนการและนโยบายด้านสัญชาติ

            การเสวนาดังกล่าว ผศ.อุดม งามเมืองสกุล คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ได้กล่าวเปิดเวทีเสวนาฯ และกล่าวถึงความสำคัญของประเด็นสิทธิมนุษยชนด้านสถานะบุคคลที่เป็นต้นเหตุของความเหลื่อมล้ำทางสังคม โดยมหาวิทยาลัยพะเยาได้ขับเคลื่อนการดำเนินงานด้วยการจัดตั้งชมรมสิทธิมนุษยชน คลินิกสิทธิมนุษยชน รวมไปถึงการบูรณาการความร่วมมือกับองค์กรภาคีเครือข่ายเพื่อให้ความช่วยเหลือนิสิตมาอย่างต่อเนื่อง

            จากนั้น ที่ปรึกษาสำนักงาน กสม. เป็นวิทยากรบรรยายผ่านระบบออนไลน์ ในหัวข้อ “สัญชาติกับสิทธิที่หายไป” โดยได้กล่าวถึงความสำคัญของการได้รับสัญชาติไทย ซึ่งเป็นเครื่องมือทางกฎหมายในการรับรองสถานะบุคคล เพื่อให้สามารถเข้าถึงสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานตามที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายบัญญัติไว้ได้อย่างครบถ้วน และเน้นย้ำว่า การขับเคลื่อนการดำเนินงานควรใช้หลักความมั่นคงของมนุษย์ควบคู่กับความมั่นคงของรัฐ

            หลังจากนั้น เป็นเวทีการเสวนา เรื่อง “กฎหมายกับความเป็นจริง ทำไมกระบวนการจึงยุ่งยาก” โดยมีนายอาทิตย์  ร่มพนาธรรม นักวิชาการสิทธิมนุษยชนชำนาญการพิเศษ นายอาริยะ  เพ็ชร์สาคร นักวิชาการด้านกฎหมายสัญชาติ และนางสาวรัตนาภรณ์  มีวันชัย เจ้าพนักงานปกครองชำนาญการพิเศษ หัวหน้ากลุ่มงานทะเบียนและบัตรอำเภอเมืองพะเยา ร่วมเป็นวิทยากรในการแลกเปลี่ยนข้อมูลความคิดเห็น สะท้อนสภาพปัญหาและข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น

            ในช่วงท้ายได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้เข้าร่วมเวทีเสวนา โดยส่วนใหญ่มีความคิดเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่าการประสานความร่วมมือกันของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเพื่อแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและรวดเร็ว