เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 เวลา 09.30 น. ที่ห้องประชุม 709 สำนักงาน กสม. นางปรีดา คงแป้น กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยนายบุญเกื้อ สมนึก ที่ปรึกษาสำนักงาน กสม. และเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. ประชุมรับฟังข้อเสนอแนะและหารือแนวทางการแก้ปัญหาสถานะบุคคลในกลุ่มผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎร ร่วมกับผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กรมสอบสวนคดีพิเศษ กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตสาทร และกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ

สืบเนื่องจากกลุ่มงานตรวจเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวและการป้องกันการทรมาน สำนักงาน กสม. ได้ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัว ณ สถานกักตัวคนต่างด้าว (สวนพลู) และมีข้อเสนอแนะที่เกี่ยวกับประเด็นสิทธิและสถานะบุคคลของผู้ต้องกักภายในสถานกักตัวคนต่างด้าว โดยเฉพาะกลุ่มผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎร

            ที่ผ่านมา สำนักงาน กสม. ได้ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของผู้ต้องกักกลุ่มดังกล่าว โดยสำนักงาน กสม. ได้ผลักดันให้กรมการปกครองจัดทำและเพิ่มเติมระบบโปรแกรมปฏิบัติการแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของกลุ่มเปราะบางที่อยู่ในความดูแลของหน่วยงานรัฐ สำหรับกลุ่มผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎรในความดูแลของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เพื่อให้การแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลในสถานกักตัวคนต่างด้าวเป็นไปอย่างเป็นระบบ มีประสิทธิภาพ และสามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ยังมีประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาต่อเนื่อง คือ ภายหลังผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎรได้รับการจัดทำทะเบียนประวัติบุคคลแล้ว ควรมีแนวทางในการกำหนดพื้นที่อยู่อาศัยหรือพื้นที่รองรับที่ชัดเจนภายหลังได้รับการปล่อยตัวเพื่อให้สามารถดำรงชีวิตและเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานได้อย่างเหมาะสม

            ทั้งนี้ ที่ประชุมได้แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ต่อการกำหนดทิศทางและแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยสำนักงาน กสม. จะรวบรวมข้อมูลที่ได้รับไปประกอบการผลักดันเชิงนโยบาย เพื่อส่งเสริมให้การแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของผู้ต้องกักเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนต่อไป