เมื่อวันที่ 22 – 23 สิงหาคม 2569 สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) พื้นที่ภาคเหนือ ร่วมกับหน่วยงานประจำจังหวัดเชียงใหม่ สภาองค์กรของผู้บริโภค จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ "สิทธิมนุษยชนกับเยาวชนผู้บริโภคในยุคดิจิทัล"  เพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ปลูกฝังวัฒนธรรมการเคารพสิทธิ และพัฒนาเยาวชนให้เติบโตเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพ ท่ามกลางสถานการณ์ภัยคุกคามออนไลน์และการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นในปัจจุบัน ณ โรงแรมเชียงใหม่ แกรนด์วิว

          โดยกิจกรรมครั้งนี้เป็นการขับเคลื่อนภายใต้ข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ด้านการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและสิทธิผู้บริโภค ระหว่างสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กับสภาองค์กรของผู้บริโภค ผ่านกรอบความร่วมมือในการสร้างการรับรู้ และกลไกการเฝ้าระวังการละเมิดสิทธิ การให้บริการ ให้คำปรึกษา รับเรื่องร้องเรียน ให้ความรู้ด้านสิทธิ และสร้างพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกัน โดยนำร่องฝึกอบรมให้นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจาก 5 โรงเรียนในจังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ โรงเรียนปรินส์รอยแยลวิทยาลัย โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย โรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ โรงเรียนดาราวิทยาลัย และโรงเรียนสารภีพิทยาคม

วันที่ 22 สิงหาคม 2569 ได้รับเกียรติจากนางสาวสุภัทรา  นาคะผิว กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นประธานเปิดการอบรม และบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ และอำนาจของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) รวมไปถึงข้อกฎหมาย และหลักการสิทธิมนุษยชนที่สำคัญ จากนั้นผู้ช่วยศาสตราจารย์สุชาติ  เศรษฐมาลินี กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมอบรม

          ในช่วงเช้าเป็นการจัดกิจกรรมสันทนาการ โดยนายทักษิณ บำรุงไทย เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเยาวชน มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้าร่วมอบรมทำความรู้จัก และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน จากนั้นเป็นการเสวนา ในหัวข้อ “เสริมพลังเยาวชน : บูรณาการสิทธิมนุษยชนและผู้บริโภคในยุคดิจิทัล” มีผู้ร่วมเสวนาได้แก่ นายคเชนทร์  สิริวรเศรษฐุ์กุล ผู้แทนสำนักงานสถิติจังหวัดเชียงใหม่ นายวัชรภัทร ธรรมจักร ผู้แทนหน่วยงานประจำจังหวัดเชียงใหม่ สภาองค์กรของผู้บริโภค นางสาวแดนดี ปรีชามานพวงศ์ ผู้แทนเครือข่ายเยาวชนคุ้มครองผู้บริโภคจังหวัดเชียงใหม่ และนายจิรัฏฐ์ สถาปัตย์สิริ ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพื้นที่ภาคเหนือ โดยเวทีเสวนาได้สะท้อนสถานการณ์การเข้าถึงระบบอินเทอร์เน็ตของเด็กและเยาวชนไทย และสถานการณ์ความรุนแรงของภัยออนไลน์ การคุกคาม และความไม่เป็นธรรมจากการใช้บริการทางออนไลน์ รวมไปถึงข้อจำกัดของกฎหมายในปัจจุบันที่ยังไม่สามารถคุ้มครองผู้บริโภคได้ครอบคลุมในทุกมิติ อีกทั้ง ชี้แนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาผ่านการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และเครือข่ายภาคประชาสังคม

          ต่อมาในช่วงบ่าย ผู้เข้าร่วมอบรมได้เข้าร่วมกิจกรรมฐานความรู้ 3 ฐาน ได้แก่

ฐานที่ 1 พี่รู้ชื่อหนูได้ไงคะ : มิจฉาชีพออนไลน์ โดยร้อยตำรวจเอกหญิงภัทรนันท์ คำปวน บรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบของมิจฉาชีพบนช่องทางออนไลน์ในปัจจุบัน รวมทั้งสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงจากการใช้งานสื่อออนไลน์

          ฐานที่ 2 ฉันจะแจ้ง ฉันจะแจ้ง : การเก็บข้อมูลส่วนบุคคล โดยนายคเชนทร์ สิริวรเศรษฐุ์กุล ผู้แทนสำนักงานสถิติจังหวัดเชียงใหม่ ให้ความรู้เกี่ยวกับสิทธิของเจ้าของข้อมูล ตามกฎหมาย PDPA และแจ้งช่องทางร้องเรียนกรณีถูกละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลจากการใช้งานสื่อออนไลน์

ฐานที่ 3 VAT คืออะไร ไม่ได้สั่ง : การซื้อสินค้าออนไลน์ โดยนายวัชรภัทร ธรรมจักร ผู้แทนหน่วยงานประจำจังหวัดเชียงใหม่ สภาองค์กรของผู้บริโภค ให้ความรู้เกี่ยวกับการซื้อสินค้าบนช่องทางออนไลน์อย่างปลอดภัย รวมไปถึงสิทธิของผู้บริโภคที่จะต้องได้รับการปกป้อง คุ้มครอง เมื่อได้รับสินค้าไม่ตรงตามความประสงค์ หรือไม่ได้มาตรฐาน อีกทั้ง เน้นย้ำสิทธิ และเสรีภาพของผู้บริโภค ในการแสดงความคิดเห็นตามประสบการณ์จริงของตน

          จากนั้น ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้รับฟังการบรรยายในหัวข้อ คนทำสื่อเคารพสิทธิมนุษยชน โดยนายโกวิทย์ บุญธรรม ผู้สื่อข่าวไทยพีบีเอส ศูนย์ภาคเหนือ ได้กล่าวถึง พื้นฐานสำคัญของการสื่อสารประกอบไปด้วย ความถูกต้องของข้อมูลผ่านการตรวจสอบแหล่งที่มา การเลือกรูปแบบการสื่อสารให้ตรงกลุ่มเป้าหมาย และการปฏิบัติหน้าที่บนพื้นฐานแห่งจริยธรรมของผู้ทำสื่อ เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล โดยภายหลังจบกิจกรรม ผู้เข้าร่วมอบรมได้ร่วมกิจกรรมการประกวดจัดทำสื่อสร้างสรรค์สะท้อนสถานการณ์ภัยคุกคามออนไลน์ ความไม่เป็นธรรมจากการใช้งานสื่อออนไลน์ และแนวทางการปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชน สิทธิผู้บริโภค รวมไปถึงทักษะการใช้งานสื่อออนไลน์อย่างไรให้ปลอดภัย

          วันที่ 23 สิงหาคม 2569 ผู้เข้าร่วมอบรมได้จัดทำแผนการส่งต่อความรู้ในสถานศึกษา บรรยายโดยนายปิยะพงษ์ ปัญญาดา และคณะศูนย์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาจังหวัดเชียงใหม่ โดยกิจกรรมนี้ มีวัตถุประสงค์ในการนำความรู้ที่ได้รับการจากอบรมไปเผยแพร่ต่อในสถานศึกษาผ่านการดำเนินกิจกรรม เช่น การทำสื่อสร้างสรรค์ การแสดงละครสั้น และการสำรวจความเสี่ยงการใช้งานออนไลน์ เพื่อออกแบบแนวทางแก้ไขปัญหา และชี้ช่องทางการขอรับความช่วยเหลือ โดยสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคเหนือ จะได้ร่วมกับหน่วยงานประจำจังหวัดเชียงใหม่ สภาองค์กรของผู้บริโภค ติดตาม และสนับสนุนการเผยแพร่องค์ความรู้ในสถานศึกษาดังกล่าว ทั้งนี้ เพื่อให้เสริมพลังให้เด็กและเยาวชนเป็นกำลังสำคัญในการสร้างระบบนิเวศดิจิทัลที่ปลอดภัย และเป็นธรรมต่อไป