เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2569 ที่ว่าการอำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส นางปรีดา คงแป้น กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยนางสาวมณีรัตน์ มิตรปราสาท ที่ปรึกษาประจำ กสม. นายสุเรนทร์ ปะดุกา ผู้ตรวจราชการ และเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. ลงพื้นที่ประชุมประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน เรื่องสิทธิชุมชนและสิทธิในที่ดิน กรณีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เตรียมประกาศพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมประกอบด้วย รองเลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) นายอำเภอระแงะ ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 สาขาปัตตานี หัวหน้าอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป ผู้แทนสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดนราธิวาส ผู้อำนวยการสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 13 สาขานราธิวาส ผู้แทนสถาบันพัฒนาองค์กรขุมชน สำนักงานภาคใต้ ผศ.ดร.ชลิตา บิณฑุวงศ์ ม.เกษตรศาสตร์ผู้แทนสภาองค์กรชุมชน เครือข่ายปกป้องสิทธิ ชุมชนศรัทธากัมปงตักวา และประชาชนในพื้นที่

          จากการประชุม ผู้เข้าร่วมได้ทราบผลการดำเนินการของอุทยานฯ เรื่องการสำรวจแนวเขตประกาศพื้นที่และผังรูปที่ดินรายแปลงที่ประชาชนใช้ประโยชน์ในพื้นที่เตรียมการประกาศเขตอุทยานฯ ครอบคลุม 32 หมู่บ้านในพื้นที่อำเภอศรีสาคร อำเภอระแงะ อำเภอจะแนะ และอำเภอรือเสาะ โดยมีข้อกังวลของประชาชนเรื่องการให้ข้อมูลที่เพียงพอก่อนการประกาศเป็นพื้นที่อุทยาน และก่อนการทำประชาคมรับฟังความเห็นซึ่งกรมอุทยานฯ กำหนดจัดขึ้นในวันที่ 8 กรกฎาคมนี้ โดยที่ประชุมเห็นชอบร่วมกันให้ชะลอการดำเนินการดังกล่าว และกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาร่วมกัน ดังนี้

          1. ขอให้จังหวัดนราธิวาสกำหนดกลไกการตรวจทานผลการสำรวจแนวเขต (Shape Field) ของอุทยานฯ ในระดับอำเภอ ทั้ง 4 อำเภอ โดยมีองค์ประกอบ จากภาครัฐ ประชาสังคม และประชาชนในพื้นที่ โดยมีหน้าที่และอำนาจในการศึกษา วิเคราะห์ ตรวจทานแนวเขต และจัดทำแผนที่ร่วมกัน ส่งเสริมความรู้และประชาสัมพันธ์หรือให้ข้อมูล ที่เพียงพอกับชุมชน ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขอข้อมูลหรือประสานการดำเนินการ เพื่อขับเคลื่อนภารกิจให้สำเร็จโดยเร็ว

          2. ขอให้อุทยานฯ และหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องเผยแพร่ข้อมูลการดำเนินการเตรียมประกาศอุทยานให้ประชาชนทราบ รวมถึงข้อกฎหมาย ข้อกำหนดที่ประชาชนสามารถทำได้หรือทำไม่ได้ และบทลงโทษตามกฎหมาย

          3. ให้มีการอบรมการใช้เทคโนโลยีการจับพิกัดแบบพื้นฐานแก่ประชาชนเจ้าของแปลงที่ดินและผู้ที่สนใจ

          4. ขอให้อุทยานฯ ระงับการเข้าพบประชาชนในลักษณะที่ทำให้เกิดความกังวลเพื่อป้องกันการเข้าใจผิด และไม่เป็นการคุกคามนักปกป้องสิทธิมนุษยชน โดยให้ใช้กลไกตามข้อ 1. ในการสื่อสารหรือแก้ปัญหาร่วมกัน

          ในคราวเดียวกันนี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนในพื้นที่กรณีร้องเรียนว่าเจ้าหน้าที่อุทยานน้ำตกซีโปคุกคามนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ซึ่งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติรับไว้ดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจต่อไป