เมื่อวันที่ 13–14 พฤษภาคม 2569 นางสาวมณีรัตน์  มิตรปราสาท ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (ที่ปรึกษาประจำ กสม.) พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร. ธนพร ศรียากูล วิทยากร และคณะเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. ลงพื้นที่อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อขับเคลื่อนกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนและชุมชนในการกำหนดเขตพื้นที่เตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติหาดขนอม–หมู่เกาะทะเลใต้ (เตรียมการ) ภายใต้โครงการคลินิกสิทธิมนุษยชน

          วันที่ 13 พฤษภาคม 2569 คณะทำงานจากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ร่วมกับผู้แทนกรมประมง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ลงพื้นที่สำรวจบริเวณเกาะวังใน–เกาะวังนอกเพื่อศึกษาข้อมูลประกอบการเตรียมประกาศอุทยานแห่งชาติฯ โดยมุ่งประเมินสถานภาพทรัพยากรทางทะเล ควบคู่กับการตรวจสอบข้อกฎหมายและความทับซ้อนของอำนาจหน้าที่ระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

          ต่อมา คณะทำงาน กสม. ได้ประชุมรับฟังข้อมูลและข้อกังวลจากกลุ่มประชาชน ผู้นำชุมชน และประมงพื้นบ้านเกี่ยวกับผลกระทบจากการกำหนดเขตพื้นที่เตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติฯ พร้อมกับชี้แจงข้อมูลเกี่ยวกับการปรับปรุงเส้นแนวเขตพื้นที่เตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติฯ ณ เทศบาลตำบลขนอม ว่า ได้ตัดพื้นที่ทะเลชายฝั่งออกจากแนวเขตอุทยานฯ เพื่อลดผลกระทบต่อชุมชนประมงพื้นบ้านและคงเหลือเฉพาะพื้นที่บริเวณรอบเกาะวังใน–เกาะวังนอกเท่านั้น ทำให้ประชาชนและผู้เข้าร่วมประชุมส่วนใหญ่เห็นด้วยกับแนวทางปรับลดพื้นที่ดังกล่าว แต่ยังมีความกังวลเกี่ยวกับการรุกล้ำของเรือประมงพาณิชย์ สิทธิในที่ดินทำกินบริเวณซ้อนทับกับแนวเขตอุทยานฯ และผลกระทบจากการเปลี่ยนสถานะพื้นที่จากป่าสงวนแห่งชาติเป็นอุทยานแห่งชาติ ซึ่งอาจกระทบต่อสิทธิการครอบครองและการใช้ประโยชน์ที่ดินของชุมชน

          วันที่ 14 พฤษภาคม 2569 ที่เทศบาลตำบลท้องเนียน คณะทำงาน กสม. ได้ประชุมรับฟังความคิดเห็นจากผู้นำชุมชนและประชาชนในพื้นที่ ซึ่งที่ประชุมสะท้อนปัญหาสำคัญ คือ ความไม่เชื่อมั่นต่อกระบวนการดำเนินงานของภาครัฐ รวมถึงความกังวลต่อผลกระทบต่ออาชีพประมงพื้นบ้าน การใช้พื้นที่หลบภัยทางทะเล การทำสวน และการใช้ประโยชน์ทรัพยากรตามวิถีดั้งเดิม ตลอดจนปัญหาความซ้ำซ้อนของแนวเขตและอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานรัฐ ทั้งนี้ ได้เสนอให้ใช้มาตรา 64 และมาตรา 65 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 เพื่อรองรับสิทธิในการทำกินและการใช้ประโยชน์ทรัพยากรของชุมชน ควบคู่กับการสำรวจแนวเขตร่วมกันในพื้นที่จริง และบูรณาการการกำหนดเขตอุทยานแห่งชาติให้สอดคล้องกับผังเมืองและแผนพัฒนาเศรษฐกิจของท้องถิ่น

          กสม. ยืนยันว่า การแก้ไขปัญหาในพื้นที่อำเภอขนอมจำเป็นต้องอาศัยกระบวนการที่โปร่งใส เป็นธรรม และเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง เพื่อให้การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติสามารถดำเนินควบคู่ไปกับการคุ้มครองสิทธิและวิถีชีวิตของประชาชนได้อย่างยั่งยืน