วันที่ 15 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.30 น. นางปรีดา  คงแป้น กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมด้วยผู้ทรงคุณวุฒิประจำกสม. และเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. ประชุมหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กรมการปกครอง กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตสาธร และสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) เพื่อบูรณาการความร่วมมือในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาสิทธิและสถานะบุคคลของผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎร ภายใต้โครงการคลินิกสิทธิมนุษยชน ณ ห้องประชุม 709 สำนักงาน กสม.

          การประชุมดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล ข้อเท็จจริง และแนวทางการดำเนินงานร่วมกันระหว่างหน่วยงาน โดยที่ประชุมได้ร่วมกันพิจารณาถึงอุปสรรคและข้อจำกัดในการดำเนินการเกี่ยวกับการพิสูจน์ตัวบุคคล การจัดทำทะเบียนประวัติ และการประสานข้อมูลระหว่างหน่วยงาน รวมถึงแนวทางการบูรณาการความร่วมมือเพื่อให้การช่วยเหลือผู้ต้องกักที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และสอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน

          ในการนี้ ที่ประชุมมีมติเห็นควรให้สำนักงาน กสม. ร่วมกับหน่วยงานภาคีเครือข่ายและทีมบูรณาการ ลงพื้นที่จัด “คลินิกสิทธิมนุษยชนเคลื่อนที่” ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 เพื่อดำเนินการสอบข้อเท็จจริง และรวบรวมข้อมูลของผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎร อันจะนำไปสู่การพิจารณากำหนดสถานะบุคคล หรือการจัดทำทะเบียนประวัติสถานะบุคคลตามกฎหมาย รวมถึงการประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป

          ทั้งนี้ สืบเนื่องจาก กลุ่มงานตรวจเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวและการป้องกันการทรมาน (กตป.) สำนักงาน กสม. ได้ปฏิบัติงานตรวจเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัว สถานกักตัวคนต่างด้าว (สวนพลู) กองกำกับการ 3 กองบังคับการสืบสวนสอบสวน สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง จากการตรวจเยี่ยมดังกล่าวพบว่ามีกลุ่มบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน และอาจคาดได้ว่าจะเป็นคนไทยที่ตกหล่นจากการสำรวจทางทะเบียน

          ต่อมาเมื่อวันที่ 9 เมษายน 2569 กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพร้อมด้วยทีมบูรณาการได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และหารือแนวทางการแก้ไขปัญหาสิทธิและสถานะบุคคลของผู้ต้องกัก จากการรับฟังปรากฏว่า สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองมีผู้ต้องกักบางส่วนที่ถูกควบคุมตัวเป็นเวลานานเนื่องจากไม่สามารถพิสูจน์สถานะหรือสัญชาติได้ โดยผู้ต้องกักที่ไม่มีหลักฐานทางทะเบียนราษฎรจะไม่มีสิทธิรักษาพยาบาล ซึ่งหลายรายมีภาวะเจ็บป่วยเรื้อรัง โดยสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองต้องเป็นผู้รับภาระเรื่องค่ารักษาพยาบาลอย่างต่อเนื่อง