เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2569 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) โดยประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พรประไพ กาญจนรินทร์ และกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้แก่ ศยามล ไกรยูรวงศ์วสันต์ ภัยหลีกลี้ สุภัทรา นาคะผิว พร้อมด้วยเลขาธิการ กสม. ผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. เข้าร่วมการประชุมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 12 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่หนึ่ง) เพื่อชี้แจงรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2568 และรายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ณ ห้องประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชั้น 2 อาคารรัฐสภา

          โอกาสนี้ ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และเลขาธิการ กสม. ได้ชี้แจงพร้อมตอบข้อซักถามจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โดยในส่วนรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2568 ประกอบด้วย 4 ด้านหลัก ได้แก่ สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล และสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในพื้นที่ชายแดน โดยมีข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลเพื่อการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนจำนวน 114 ข้อ แก่ 50 หน่วยงาน ซึ่ง กสม. ได้ติดตามการดำเนินการตามข้อเสนอแนะดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง และจะนำข้อมูลความคืบหน้าไปประกอบการจัดทำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ฯ ในปีต่อไป

          สำหรับรายงานผลการปฏิบัติงาน กสม. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 กสม. ได้นำเสนอผลการดำเนินงานตามหน้าที่และอำนาจของ กสม. ดังนี้ 1. ด้านการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน 2. ด้านการเฝ้าระวังและประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศ 3. ด้านการดำเนินงานเชิงรุก 4. ด้านการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน และ 5. ด้านการศึกษาวิจัย พร้อมทั้งมีข้อเสนอแนะในการแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เพื่อการเพิ่มบทบาทในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท และยกเลิกหน้าที่และอำนาจในการชี้แจงและรายงานข้อเท็จจริงที่ถูกต้องโดยไม่ชักช้า เพื่อให้การคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยเป็นไปตามหลักการปารีส

          ทั้งนี้ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ชื่นชมรายงานของ กสม. ทั้ง 2 ฉบับ ที่มีความครบถ้วน สมบูรณ์ สะท้อนสถานการณ์จริง และครอบคลุมประเด็นสิทธิมนุษยชนที่หลากหลาย พร้อมทั้งอภิปรายแสดงความคิดเห็น ข้อสังเกต และข้อเสนอแนะในหลายประเด็น อาทิ สิทธิในกระบวนการยุติธรรม การกระทำทรมานและบังคับให้บุคคลสูญหาย นักปกป้องสิทธิมนุษยชน เสรีภาพในการแสดงออก สิทธิแรงงาน สิทธิในสุขภาพและการเข้าถึงบริการสาธารณะ สิทธิชุมชนและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี สิทธิเด็ก สิทธิคนพิการ สิทธิสตรีและความเสมอภาคทางเพศ ผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ/คนไร้รัฐไร้สัญชาติ และสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ รวมถึงให้ข้อสังเกตและคำแนะนำในการปฏิบัติหน้าที่ของ กสม. เพื่อยกระดับการปฏิบัติงานด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย อาทิ การติดตามทวงถามหน่วยงานราชการที่ยังไม่ปฏิบัติตามข้อเสนอแนะของ กสม. และการอบรมให้ความรู้แก่ประชาชนเพื่อให้เข้าใจกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชน ซึ่ง กสม. รับคำแนะนำและข้อเสนอแนะของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเพื่อนำไปพัฒนาการทำงานและขับเคลื่อนการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนร่วมกับภาคีเครือข่ายให้รอบด้านและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น