เมื่อวันที่ 29 เมษายน 2569 เวลา 09.30 น. ที่ชุมชนชาวเลมอแกนเกาะพยาม ตำบลเกาะพยาม อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง นางปรีดา คงแป้น กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พร้อมนางสาวมณีรัตน์  มิตรปราสาท ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และคณะเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ลงพื้นที่เพื่อรับฟังข้อเท็จจริงจากชุมชนชาวมอแกนเกาะพยาม โดยชาวเลบางส่วนยังไม่มีบัตรประจำตัวประชาชน และพบปัญหาความมั่นคงในการถือครองที่ดิน เนื่องจากพื้นที่ชุมชนชาวเลตั้งอยู่ในเขตอนุรักษ์ป่าชายเลน รวมทั้งประสบกับปัญหาการเข้าถึงไฟฟ้าและน้ำประปา

          ในวันที่ 30 เมษายน 2569 เวลา 09.00 น. ที่ห้องประชุมโกมาซุม ศาลากลางจังหวัดระนอง กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และคณะ ประชุมร่วมกับผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ จังหวัดระนอง กรมการปกครอง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง อำเภอเมืองระนอง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดระนอง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระนอง โรงพยาบาลจังหวัดระนอง ศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลนที่ 6 (เมืองระนอง) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน สำนักงานภาคใต้ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 11 (สุราษฎร์ธานี) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคจังหวัดระนอง องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะพยาม นิคมสร้างตนเองปากจั่น จังหวัดระนอง มูลนิธิชุมชนไท และตัวแทนชาวเลมอแกนเกาะพยาม เพื่อรับฟังข้อเท็จจริงและหารือแนวทางการแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับสถานะทางทะเบียน ความมั่นคงในการถือครองที่ดิน และเข้าถึงสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานของชาวเลมอแกนเกาะพยามและกลุ่มคนไทยพลัดถิ่นเกาะสินไห

          ต่อมาเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 เวลา 09.00 น. กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และคณะ ลงพื้นที่รับฟังปัญหาการไม่มีสถานะทางทะเบียนของกลุ่มคนไทยพลัดถิ่นในเกาะสินไห ทั้งนี้ จากการลงพื้นที่ สำนักงาน กสม. จะได้ประสานความร่วมมือกับทีมบูรณาการ ซึ่งประกอบด้วย กรมการปกครอง และส่วนราชการอื่น ๆ ที่อยู่ภายใต้การกำกับของกระทรวงยุติธรรม (กรมสอบสวนคดีพิเศษ สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน) เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของกลุ่มมอแกน และกลุ่มคนไทยพลัดถิ่นในจังหวัดระนอง ภายใต้โครงการคลินิกสิทธิมนุษยชน

          ทั้งนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) จะรวบรวมข้อเท็จจริงเพื่อประกอบการจัดทำรายงานผลการตรวจสอบ และมีข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขปัญหาต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป