เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2567 สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตร.) โดยความร่วมมือระหว่างกันภายใต้คณะทำงานจัดทำแผนพัฒนาสถานีตำรวจ ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพิจารณาแผนพัฒนาสถานีตำรวจเพื่อป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2570 โดยมีผู้เข้าร่วมการประชุม ประมาณ 50 คน ประกอบด้วย นางสาวปิติกาญจน์  สิทธิเดช กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ นายชนินทร์ เกตุปราชญ์ รองเลขาธิการ กสม. พล.ต.ต.วิทยา เย็นจิตต์ ผู้บังคับการกองคดีอาญา สำนักงานกฎหมายและคดี ในฐานะผู้แทนผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผบ.ตร.) ร่วมกับผู้แทนสถานีตำรวจในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ 10 สถานี ผู้แทนศูนย์พิทักษ์สันติ ศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้ ผู้แทนกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด 5 จังหวัด ซึ่งสำนักงาน กสม. ร่วมกับผู้แทน ตร. ได้ลงสำรวจพื้นที่ ในปีงบประมาณ 2567 รวมทั้งผู้แทนสำนักงานที่เกี่ยวข้องของ ตร. ส่วนกลาง 4 สำนัก ได้แก่ สำนักงานกฎหมายและคดี สำนักงานส่งกำลังบำรุง สำนักงานยุทธศาสตร์ตำรวจ สำนักงานกำลังพล ตลอดจนผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่สำนักงาน กสม. ณ โรงแรมอมารี ดอนเมือง แอร์พอร์ต กรุงเทพฯ

          ในการประชุมครั้งนี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้กล่าวเปิดและนำเสนอความจำเป็นและความสำคัญของการจัดทำแผนพัฒนาสถานีตำรวจเพื่อป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม ซึ่งเป็นมิติของการพัฒนาแนวทางการแก้ไขปัญหาเชิงป้องกันอย่างเป็นระบบก่อนที่จะเกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชน จากนั้น พล.ต.ต. วิทยา  เย็นจิตต์ ผู้แทน ผบ.ตร. ได้กล่าวนำเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของแผนพัฒนาสถานีตำรวจฉบับนี้กับแผนอื่น ๆ ของ ตร. ที่มีการดำเนินการอยู่แล้ว ความสำคัญของการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการป้องกันการทรมานในระดับสถานีตำรวจในพื้นที่ แนวทางการประสานความร่วมมือระหว่าง ตร. กับสำนักงาน กสม. ในอนาคต และความสำคัญของมิติสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานในบริบทของการปฏิบัติงานของตำรวจในพื้นที่ 

          การจัดทำแผนพัฒนาสถานีตำรวจดังกล่าวนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากการประชุมหารือระหว่างคณะผู้บริหารสำนักงาน กสม. นำโดย นายพิทักษ์พล  บุณยมาลิก เลขาธิการ กสม. และนายชนินทร์  เกตุปราชญ์ รองเลขาธิการ กสม. กับ พล.ต.อ. ต่อศักดิ์  สุขวิมล ผบ.ตร. เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2567 ณ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยทั้ง 2 ฝ่าย ได้หารือร่วมกันเกี่ยวกับการจัดทำแผนพัฒนาสถานีตำรวจ และการสำรวจพื้นที่สถานีตำรวจ เพื่อค้นหาสถานีตำรวจที่ดีต้นแบบและสถานีตำรวจที่ยังมีความท้าทายและอุปสรรคในการดำเนินการในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อร่วมกันพัฒนาแนวทางในการยกระดับและเตรียมความพร้อมให้กับสถานีตำรวจทั่วประเทศ หากรัฐบาลไทยเข้าเป็นภาคีพิธีสารเลือกรับของอนุสัญญาต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรี (OPCAT) ในอนาคต ซึ่งจะทำให้มีการตรวจเยี่ยมเชิงป้องกันจากทั้ง #กลไกป้องกันการทรมานระดับชาติ และคณะอนุกรรมการป้องกันการทรมาน (Subcommittee on Prevention of Torture: SPT) เกิดขึ้นและเข้ามาในประเทศไทย

          ในเดือนมีนาคม-กรกฎาคม 2567 สำนักงาน กสม. โดยกลุ่มงานตรวจเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวและการป้องกันการทรมาน จึงได้ร่วมกับผู้แทน ตร. จัดการสำรวจสถานีตำรวจในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ 10 สถานี ศูนย์พิทักษ์สันติ ศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้ และกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัด 5 จังหวัด ในภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อนำมาข้อมูลในระดับพื้นที่มายกร่างแผนพัฒนาสถานีตำรวจ โดยมีสำนักงานที่เกี่ยวข้องของ ตร. ส่วนกลาง 4 สำนัก เป็นกลไกหลัก และมีนายชนินทร์  เกตุปราชญ์ รองเลขาธิการ กสม. และกลุ่มงานตรวจเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวและการป้องกันการทรมานเป็นฝ่ายสนับสนุนข้อมูลและความเห็นทางวิชาการในด้านสิทธิมนุษยชนและการป้องกันการทรมานให้แก่คณะทำงาน

          ร่างแผนฉบับนี้มีประเด็นยุทธศาสตร์หลัก 3 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ (1) การขับเคลื่อนเพื่อการเปลี่ยนแปลง (2) การเสริมสร้างความเข้มแข็งในการบังคับใช้กฎหมาย และ (3) การเพิ่มประสิทธิผลของการป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม และมีมิติที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานใน 3 มิติ ได้แก่ 1) โครงสร้างทางกายภาพ 2) กระบวนการและวิธีปฏิบัติงาน และ 3) นโยบายการพัฒนาสถานีตำรวจ ซึ่งภายหลังการยกร่างแผนดังกล่าวเสร็จเรียบร้อย คณะทำงานจัดทำแผนพัฒนาสถานีตำรวจจึงได้เสนอร่วมกันให้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพิจารณาแผนพัฒนาสถานีตำรวจเพื่อป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2570 ในครั้งนี้ขึ้น เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความคิดเห็นร่วมกันกับผู้ปฏิบัติงานในระดับพื้นที่ซึ่งเคยรับการสำรวจจากสำนักงาน กสม. และผู้แทน ตร. ในห้วงที่ผ่านมา รวมทั้งนำความเห็นที่ได้รับจากการประชุมครั้งนี้มาปรับปรุงร่างแผนพัฒนาสถานีตำรวจฉบับนี้ให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

          ในช่วงท้าย นางสาวปิติกาญจน์  สิทธิเดช กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้กล่าวขอบคุณผู้เข้าร่วมการประชุมและผู้เกี่ยวข้องกับกระบวนการยกร่างแผนพัฒนาสถานีดังกล่าวนี้ทุกฝ่าย โดยเฉพาะสถานีตำรวจในพื้นที่และสำนักงานที่เกี่ยวข้องของ ตร. ส่วนกลาง โดยภายหลังการปรับปรุงแผนดังกล่าวให้สมบูรณ์ตามความเห็นในที่ประชุมนี้แล้ว คณะทำงานจัดทำแผนพัฒนาสถานีตำรวจจะได้ส่งมอบแผนนี้ให้กับ พล.ต.อ. ต่อศักดิ์  สุขวิมล ผบ.ตร. ในวันที่ 18 กันยายน 2567 ซึ่งเป็นไปตามกรอบระยะเวลาตามที่คณะทำงานกำหนด เพื่อให้สำนักงานตำรวจแห่งชาตินำแผนฉบับนี้ไปบูรณาการเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายและแผนปฏิบัติการประจำปีของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ รวมทั้งจัดทำคำของบประมาณและมอบสู่การปฏิบัติในระดับสถานีตำรวจในพื้นที่ต่าง ๆ ต่อไป ทั้งนี้ ในปีงบประมาณ 2568 สำนักงาน กสม. จะได้หารือและผลักดันให้มีกลไกในการติดตามการทำงานและความร่วมมือร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ รวมทั้งจะเสนอให้มีการตรวจเยี่ยมสถานีตำรวจร่วมกัน เพื่อผลักดันและติดตามการบูรณาการแผนพัฒนาสถานีตำรวจดังกล่าวสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ต่าง ๆ ของ ตร. ต่อไป