เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2567 เวลา 10.00 น.  ที่ห้อง smart classroom ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม อาคาร อปร. ชั้นที่ M คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นางสาวสุภัทรา  นาคะผิว กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เป็นวิทยากรบรรยาย เรื่อง “สิทธิมนุษยชนกับปัญหาสุขภาพ” สำหรับนิสิตแพทย์ชั้นปีที่ 5 รายวิชาทฤษฎีทางเวชศาสตร์ชุมชน (Theory in Community Medicine) และรายวิชาการปฏิบัติงานทางเวชศาสตร์ชุมชน (Performance in Community Medicine) ประจำปีการศึกษา 2567 ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รุ่นที่ 3 จำนวน 33 คน

          กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เริ่มต้นบรรยายด้วยการแนะนำคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) และองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ หน้าที่และอำนาจของ กสม. ในการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน การเสนอแนะมาตรการหรือการแก้ไขกฎหมาย  การประเมินสถานการณ์และการชี้แจงสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน และการส่งเสริมสิทธิมนุษยชน จากนั้นได้ให้ความรู้เรื่องปฐมบทสิทธิมนุษยชน ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ ข้อ 25 ที่ระบุว่า ทุกคนมีสิทธิในมาตรฐานการครองชีพอันเพียงพอสำหรับสุขภาพและความอยู่ดีของตนและของครอบครัว รวมทั้งอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และการดูแลรักษาทางการแพทย์ และบริการสังคมที่จำเป็น และมีสิทธิในหลักประกันยามว่างงาน เจ็บป่วย พิการ ม่าย วัยชรา หรือปราศจากการดำรงชีพอื่นในสภาวะแวดล้อมนอกเหนือการควบคุมของตน และยังได้บรรยายถึงสนธิสัญญาหลักด้านสิทธิมนุษยชน 9 ฉบับของสหประชาชาติ และที่ประเทศไทยให้การรับรอง ความหมายของสิทธิมนุษยชน และบทบาทหน้าที่ของรัฐด้านสิทธิมนุษยชน

          จากนั้นได้กล่าวถึงสิทธิสุขภาพว่าเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ระบบหลักประกันสุขภาพในประเทศไทย และสถานการณ์ปัญหาสิทธิสุขภาพในประเทศไทย ได้แก่ ความไม่เพียงพอของบุคลากรและทรัพยากร รวมถึงการกระจายที่ไม่เป็นธรรม ค่ารักษาพยาบาลและบริการทางการแพทย์แพงในโรงพยาบาลเอกชน แม้กระทรวงพาณิชย์จะประกาศให้บริการทางการแพทย์และค่ารักษาพยาบาลในโรงพยาบาลเอกชนเป็นบริการควบคุม แต่ยังไม่มีมาตรการที่เป็นรูปธรรม ความเหลื่อมล้ำในชุดสิทธิประโยชน์ของแต่ละกองทุน และการจัดระบบบริการสุขภาพที่เอื้อให้เกิดการเข้าถึงบริการอย่างทั่วถึงเท่าเทียม นโยบายด้านสุขภาพที่ย้อนแย้ง ได้แก่ นโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าสำหรับคนไทยกับนโยบาย Medical Hub เป็นต้น ทั้งนี้ ยังมีกลุ่มคนที่ยังเข้าไม่ถึงบริการสุขภาพที่จำเป็น เช่น กลุ่มคนที่มีปัญหาสถานะบุคคล กลุ่มแรงงานข้ามชาติที่ไม่มีเอกสาร กลุ่มคนไร้รัฐ ไร้สัญชาติ ซึ่งเป็นความท้าทายมากสำหรับประเทศไทย พร้อมยกตัวอย่างรายงานการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนและรายงานข้อเสนอแนะที่เกี่ยวข้องของ กสม.

          ทั้งนี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้ฝากช่วงท้ายการบรรยายกับนิสิตแพทย์ว่า เรื่องสิทธิมนุษยชนเป็นเรื่องใกล้ตัว ที่สำคัญสำหรับตัวเอง ครอบครัวคนรอบข้าง และสังคมโดยเฉพาะอาชีพแพทย์ การให้บริการต้องไม่เลือกปฏิบัติ และคำนึงถึงสิทธิของผู้ป่วย เพราะสิทธิสุขภาพ คือสิทธิมนุษยชน คือสิทธิของทุกคน