เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) ร่วมกับสำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (OHCHR) จัดการบรรยายแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ เรื่อง พิธีสารเบิร์กลีย์ว่าด้วยการสืบสวนสอบสวนโดยใช้ข้อมูลเปิดทางดิจิทัล (Berkeley Protocol on Digital Open Source Investigations) โดย Mr. Omar Gomez อดีตอัยการพิเศษจากประเทศเม็กซิโกและผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิมนุษยชน ในการนี้ นางสาวศศิพิมพ์ อร่ามพิบูลกิจ ผู้อำนวยการสำนักสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ ให้การต้อนรับและกล่าวขอบคุณ OHCHR สำหรับโอกาสในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครั้งนี้ พร้อมด้วยบุคลากรของสำนักงาน กสม. อาทิ สำนักคุ้มครองสิทธิมนุษยชน สำนักรับเรื่องร้องเรียนฯ สำนักดิจิทัลสิทธิมนุษยชน สำนักสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ และสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคฯ เข้าร่วมรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทั้งในรูปแบบเผชิญหน้า ณ ห้องประชุม 709 สำนักงาน กสม. และออนไลน์ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ระบบ Zoom

          Mr. Omar Gomez ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับพิธีสารเบิร์กลีย์ ซึ่งเป็นแนวทางสากลด้านการสืบสวนสอบสวนจากแหล่งข้อมูลเปิดในรูปแบบดิจิทัล เพื่อสนับสนุนการตรวจสอบกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง โดยเน้นการใช้ข้อมูลจากแหล่งเปิดและพยานหลักฐานดิจิทัล (Digital Evidence) มาสนับสนุนการสืบสวนสอบสวนอย่างเป็นระบบ การบรรยายในครั้งนี้ช่วยให้ผู้เข้าร่วมเห็นแนวทางการใช้ข้อมูลออนไลน์และการเลือกใช้เครื่องมือดิจิทัลให้เหมาะสมในแต่ละขั้นตอนของการสืบสวนสอบสวน ตั้งแต่การค้นหาและระบุข้อมูล การรวบรวมและจัดเก็บพยานหลักฐาน การระบุตำแหน่งและช่วงเวลา ไปจนถึงการตรวจสอบภาพและวิดีโอ ผ่านตัวอย่างการตรวจสอบวิดีโอที่เผยแพร่บนสื่อสังคมออนไลน์ โดยใช้การเปรียบเทียบข้อมูลจากหลายแหล่ง การใช้แผนที่ ภาพถ่ายดาวเทียม และข้อมูลสภาพแวดล้อมเพื่อช่วยยืนยันข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ เพื่อให้ข้อมูลที่ได้มีความครบถ้วน ถูกต้อง และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้

          พร้อมกันนี้ บุคลากรของสำนักงาน กสม. ได้ร่วมซักถามข้อสงสัยและแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้บรรยาย โดยได้เรียนรู้การนำพิธีสารดังกล่าวมาปรับใช้ในการสืบสวนสอบสวนจากกรณีศึกษาที่เกิดขึ้นจริง โดยเฉพาะในกรณีที่เกี่ยวข้องกับการกระทำให้บุคคลสูญหาย (Enforced Disappearance) ซึ่งช่วยให้เจ้าหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรมสามารถมองเห็นแนวทางการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการสืบค้นข้อเท็จจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

          องค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการสืบสวนสอบสวนโดยใช้ข้อมูลเปิดทางดิจิทัลจากการบรรยายครั้งนี้ เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนภารกิจของสำนักงาน กสม. โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการตรวจสอบเรื่องร้องเรียนและการละเมิดสิทธิมนุษยชน ตลอดจนการดำเนินงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแสวงหาข้อเท็จจริง รวมถึงการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีดิจิทัลที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น