เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (สำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) รับเรื่องร้องเรียนจากเครือข่ายขบวนสภาริมรางเมืองขอนแก่น กรณี สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) มีการผลักดันร่างพระราชบัญญัติการพัฒนาพื้นที่ในและโดยรอบโครงสร้างพื้นฐานทางราง พ.ศ. .... หรือ ร่าง พ.ร.บ. TOD ที่มีแนวคิดการพัฒนาเมืองกับระบบโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง หรือ Transit Oriented Development (TOD) จำนวน 177 พื้นที่รอบสถานีรถไฟทั่วประเทศไทย และกำลังจะมีการดำเนินการนำเสนอร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าว เข้าสู่คณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อขอความเห็นชอบก่อนเข้าสู่สภานิติบัญญัติต่อไป โดยจังหวัดขอนแก่นถือเป็น 1 ใน 3 จังหวัดเมืองนำร่อง ซึ่งจากการร่วมศึกษาร่างกฎหมายดังกล่าวอย่างต่อเนื่องของทางเครือข่ายฯ พบข้อน่ากังวลที่อาจจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิทธิในที่อยู่อาศัยและสิทธิชุมชนเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะประเด็นที่อาจขัดหรือละเมิดต่อสิทธิมนุษยชน ที่ถูกรับรองตามกฎหมายและรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 โดยเครือข่ายฯ ได้มีข้อเสนอแนะเพื่อขอให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงและประสานงานผู้เกี่ยวข้องเพื่อชะลอ/ยับยั้ง ร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าว พร้อมทั้งผลักดันให้เกิดกระบวนการประเมินผลกระทบสิทธิมนุษยชนให้รอบด้านอย่างเร่งด่วน โดยมุ่งให้เกิดการหาทางออกที่จะไม่เกิดการละเมิดสิทธิต่อชุมชน และสร้างการมีส่วนร่วมต่อการพัฒนาเมืองที่เป็นธรรมที่มีรากฐานจากกระบวนการของประชาชนอย่างแท้จริงต่อไป

          ทั้งนี้ สำนักงาน กสม.พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จะรวบรวบข้อเท็จจริงเสนอให้ กสม.พิจารณา เพื่อมีข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาไปยังผู้เกี่ยวข้องต่อไป