เมื่อวันที่ 21 – 22 มีนาคม 2569 ที่ห้องมงกุฎพลอย โรงแรมโฆษะ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (สำนักงานกสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ร่วมกับภาคีเครือข่าย ได้แก่ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน (กป.อพช.) ภาคอีสาน เครือข่ายสลัมสี่ภาค เครือข่ายฟื้นฟูประชาสร้างสรรค์ และเครือสภาริมรางเมืองขอนแก่น จัดกิจกรรม “การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาสิทธิในที่อยู่อาศัย กรณีผลกระทบในที่อยู่อาศัยของชุมชนเมือง จากนโยบายโครงการพัฒนาของรัฐ” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจในสถานการณ์และผลกระทบจากโครงการรถไฟความเร็วสูงที่มีต่อชุมชนริมรางรถไฟในจังหวัดขอนแก่น การเสริมทักษะและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนและกฎหมายในชีวิตประจำวัน ความรู้การรวมกลุ่มสหกรณ์ การไกล่เกลี่ย การเข้าถึงสิทธิและกลไกการเยียวในกระบวนการยุติธรรม ตลอดจนพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างแกนนำ สมาชิกชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยจัดทำแผนงานเพื่อสร้างความเข้มแข็งของชุมชน และจัดทำข้อเสนอแนะการแก้ไขปัญหาสิทธิในที่อยู่อาศัยในพื้นที่ริมรางรถไฟอย่างมีส่วนร่วม การประชุมดังกล่าวมีกลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย แกนนำชุมชนจาก 5 เครือข่าย ในพื้นที่ชุมชนริมรางจังหวัดขอนแก่น หน่วยงานด้านกระบวนการยุติธรรมและการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัย รวม 60 คน

          ทั้งนี้ ตลอดระยะเวลา ทั้ง 2 วัน ผู้เข้าร่วมกิจกรรมที่มาจากเครือข่ายในพื้นที่ชุมชนริมรางรถไฟจังหวัดขอนแก่น ได้แก่ เครือข่ายริมรางนครขอนแก่น เครือข่ายฟื้นฟูประชาสร้างสรรค์ เครือข่ายสภาริมรางเมืองขอนแก่น และเครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองศิลา ต่างได้รับทราบและแลกเปลี่ยนข้อมูลปัจจุบันด้านสถานการณ์ นโยบาย ผลกระทบ และการขับเคลื่อนเพื่อแก้ปัญหาพื้นที่ริมรางรถไฟในจังหวัดขอนแก่น ซึ่งถือเป็นพื้นที่ที่มีประชาชนได้รับผลกระทบจากโครงการก่อสร้างระบบรางรถไฟทางคู่และรถไฟความเร็วสูง กว่า 2,300 ครัวเรือน และได้รับการเสริมสร้างองค์ความรู้มิติสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องซึ่งปรากฏในรัฐธรรมนูญและกติการะหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน โดยเจ้าหน้าที่สำนักงานกสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตลอดจนได้รับองค์ความรู้ผ่านกฎหมายและกรณีศึกษาในการแก้ปัญหาการเข้าถึงสิทธิที่เกี่ยวข้องจากหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ได้แก่ สำนักงานยุติธรรมจังหวัดขอนแก่น สำนักงานสหกรณ์จังหวัดขอนแก่น สำนักงานธนารักษ์พื้นที่จังหวัดขอนแก่น  ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน และได้รับการพัฒนาทักษะการทำงานในชุมชน โดยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่จากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และสำนักพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมราง โดยมีการฝึกทักษะด้านการวิเคราะห์ปัญหา ผู้มีส่วนได้เสีย และออกแบบวางแผนงานเพื่อแก้ไขปัญหาการถูกละเมิดสิทธิ ซึ่งเน้นความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วมจากสมาชิกชุมชน นอกจากนี้ยังได้ร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการโดยการดึงหน่วยงานและองคาพยพที่เกี่ยวข้องมาสร้างการมีส่วนร่วมที่จะทำให้เกิดความเข้มแข็งของชุมชน และเป็นปัจจัยหนุนที่สำคัญให้เกิดการขับเคลื่อนเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบด้านที่อยู่อาศัย ที่ครอบคลุมมิติสิทธิมนุษชนที่หลากหลายได้อย่างยั่งยืน ซึ่งจะได้มีการนำแผนไปขับเคลื่อนเพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาด้านสิทธิของแต่ละชุมชนต่อไป

          นอกจากนี้ ในเวที ผู้อำนวยการสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ยังได้เป็นตัวแทนสำนักงาน กสม. ในการรับเรื่องร้องเรียนจากเครือข่ายสลัมสี่ภาค กรณีปัญหาผลกระทบจากโครงการก่อสร้างทางรถไฟทางคู่ ช่วงใน อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี อีกด้วย

          ทั้งนี้ กิจกรรมการประชุมเชิงปฏิบัติการ ดังกล่าว เป็นกิจกรรมที่ดำเนินการภายใต้โครงการคลินิกสิทธิมนุษยชน โดยสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ได้ออกแบบกิจกรรมร่วมกันกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) และภาคีเครือข่ายภาคประชาสังคม ซึ่งจากนี้จะได้มีการร่วมกันติดตามและขับเคลื่อนให้ชุมชนในพื้นที่เกิดความเข้มแข็งที่จะสามารถเป็นปัจจัยหนุนในการแก้ไขประเด็นปัญหาการพัฒนาและผลกระทบด้านสิทธิของคนจนเมือง ที่มีทั้งสิทธิในที่อยู่อาศัย ปัญหาการมีส่วนร่วม ปัญหาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม และการเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานต่าง ๆ ได้อย่างยั่งยืนต่อไป